Bitlis’te Tarihi Bulgular: Obsidyen Kaynakları ve Tarih Öncesi Yerleşim Alanları

Bitlis’te Tarihin Derinliklerine Yolculuk

Son yapılan bilimsel araştırmalar, Bitlis’in tarihinin Paleolitik Çağ’a kadar uzandığını ortaya çıkardı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın onayı ile Bitlis Eren Üniversitesi tarafından yürütülen "Tarih Öncesi Çağlarda Bitlis İli: Obsidyen Ocakları, Yol Güzergâhları ve Konaklama Yerlerinin Belirlenmesi" adlı proje, kapsamlı olarak araştırıldı.

Projenin Detayları ve Buluntular

2025 yılına kadar tamamlanması planlanan bu proje, Güroymak ilçesi ile Nemrut Dağı çevresinde gerçekleştirildi. Projenin yürütücüsü Doç. Dr. Yunus Çiftçi başkanlığında, ekip 6 adet mağara, 43 obsidyen işleme atölyesi ve 3 obsidyen kaynağını tespit etti.

Nemrut Dağı’nın obsidyeninin Paleolitik Çağ’a dek uzanan kullanım geçmişi bilim insanları tarafından belirlendi. Araştırmacıların açıklamalarına göre, bu obsidyenler tarih öncesi insanlar tarafından yoğun bir biçimde kullanılmış ve zamanla ticari değer kazanarak geniş coğrafyalarına yayılmıştır.

Geçmişe Dair Geniş Bulgular

Proje çerçevesinde elde edilen bulgular, 36 bin yıllık bir kullanım dönemi sunmaktadır. Şu ana kadar toplanan 2 bin 300 obsidyen parçasından bin 500’ü incelenmiştir. Bu analizler, Nemrut obsidyeninin önemli ticaret yollarının bir parçası olduğunu gözler önüne sermektedir.

Yapılan çalışmalarda çekirdekler, dilgiler, el baltaları gibi çok çeşitli aletler gün yüzüne çıkarılmıştır. Uzmanlar, bu buluntuların bölgenin tarihsel geçmişini aydınlattığını ifade ediyor.

Mazik Mağarası’nın Önemi

Çalışmalar sırasında en dikkat çekici bulgu, tescil başvurusu yapılan Mazik Mağarası olmuştur. Bu mağarada tarih öncesi dönemlere ait obsidyen aletlerin yanı sıra diğer dönemlere ait izler de bulunmuştur. Araştırmalar, bu mağaranın bölge yerleşim tarihine yönelik önemli bilgiler sunabileceği vurgusunu yapmaktadır.

Gelecek Araştırmalar

Projenin 2026 ve 2027 yıllarında Süphan Dağı civarına genişletilmesi planlanıyor. Bu yeni araştırmalarla birlikte obsidyen kaynaklarının kullanım alanları ve tarih öncesi yerleşim ilişkileri daha derinlemesine incelenecek.

PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ DOÇ. DR. YUNUS ÇİFTÇİ BAŞKANLIĞINDAKİ EKİP