Başamel sos, Fransız kökenli bir yemek sosudur. Türk mutfağında da oldukça sık kullanılan bu sos yemeklere farklı bir tat katmaktadır. Özellikle de fırında makarna ve hamu işlerinde sıklıkla tercih edilen bu sosun tarifi merak ediliyor. İşte başamel sosun yapılışı...
Başamel sos normalde Fransız mutfağından çıkan ve sıklıkla kullanılan bir sostur. Fransız mutfağı kullandığı soslarla oldukça meşhur bir mutfaktır. Onlarca farklı sosun kullanıldığı bu mutfakta sıklıkla kullanılan soslardan biri de başamel sostur. Dünya çapında da mutfaklarda tercih edilen güzel soslardan olan başamel sos Türk mutfağında da son dönemlerde sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Birçok fırın yemeğinde kullanılan bu sos özellikle de lazanya yapımında kullanılır. Sebze yemekleri ile de tercih edilebilecek olan bu sos ülkemizde henüz farklı şekilde kullanılmamaktadır. Ama bizim mutfağımızda da kullanıldığı alan oldukça fazladır.
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 2 yemek kaşığı sıvı yağ
- 3 yemek kaşığı un
- 2, 5 su bardağı süt
- 2 çay kaşığı Tuz
Başamel sos tarifi
- Daha sonra elimizdeki unu yağa ekleyerek kavuruyoruz. Kavurma işlemi unun kokusu çıkana ve rengi dönene kadar yapılmalıdır.
- Ardından 1,5 su bardağı sütü ekleyerek topak topak olmaması için hızlı hızlı çırpıyoruz.
- Son olarak karışıma tuz ve karabiber ekleyerek pişiriyoruz.
Başamel sosu Fransız mutfağının en sık kullanılan soslarından biridir. Hamur işlerinde, sebze yemeklerinde tercih edilen bu sos, patlıcan, karnabahar, brokoli ve pırasa gibi yemeklere de oldukça yakışan bir sostur.
Bu sos Türk mutfağının özgün bir sosu değildir. Dünya mutfağında kullanılan bu sosun asıl yeri Fransız mutfağıdır. Beyaz bir kıvamı olan sos lazanya ve hamur işlerinin yanında oldukça ok tercih edilen ve beğenilen bir sostur. Fransız mutfağının vazgeçilmezi olan konu soslardır. Başamel sos da Fransa mutfağından çıkan özel soslardan biridir. İlk olarak Amerika mutfağında ve sonra tüm dünya mutfaklarında oldukça benimsenen bir sostur.
Ülkemizde de son zamanlarda başamel soslu yiyecekler favori olmaya başlamıştır. Makarnalarda, sebze yemeklerinde kullanılan bu sosla daha birçok yemek yapılmaktadır. Lakin bizim ülkemizde kullanılan sos ile Fransız mutfağının arasında farklılıklar vardır. Fransız mutfağına göre farkları ise şunlardır:
Bu sosun yapımında kullanılan ana malzemeler tereyağı, un ve süttür. Eğer ki bu sosa süt yerine et ya da tavuk suyu eklenirse "velute sos", sıcak başamel sosa gravyer peyniri ya da parmesan eklenirse "morney sos", krema eklenirse de "krem sos" olur.
Türk mutfağında kullandığımız başamel sos Fransız mutfağında kullanılan gibi değildir. Bizim mutfağımızda daha çok fırında yapılan tariflerde kullanılır. Buna bir örnek olarak ise başamel soslu ıspanak graten verilebilir. Türk mutfağında başamel sos kullanılarak yapılan bazı yemekler şunlardır:
- Beşamel soslu tavuk graten
- Beşamel soslu mantar graten
- Kremalı mantar çorbası
- Beşamel soslu mercimekli ıspanak sarması
- Beşamel soslu fırında brüksel lahanası
- Beşamel soslu kıymalı makarna çorbası
- Beşamel soslu fırın makarna
- Beşamel soslu fırın brokoli
Her yemek yapımında bazı önemli püf noktalar vardır. Bu püf noktalarla ortaya daha güzel tarifler çıkarılabilir. Başamel sos yaparken uygulanması gereken püf noktalar ise şunlardır:
- Bu sos hazırlanırken kesinlikle tahta kaşık kullanılmalıdır.
- Sos yapımında kalın tabanlı sosluk ve tencere tercih edilmelidir.
- En önemlisi ise sosun topaklanmaması için sürekli karıştırılmalıdır.
Başamel sos yapımında dikkat edilecek bazı noktalar sosun daha lezzetli ve başarılı olmasını sağlar. Bu noktalarda en önemlisi kullanılacak sütün sıcak olmasıdır. Ayrıca kullanılacak olan tereyağının kaliteli ve lezzetli olması gerekir. Tüm bunların yanı sıra sosun topak topak olmaması için hızlı ve sürekli olarak karıştırılması iyi olacaktır. Karıştırılmadığı sürece dibi de tutar. Sos kaynamaya başladıktan sonra altı kısılmalıdır. Tüm bunların dışında sosun lezzetini artıracak diğer önemli nokta ise piştikten sonra üzerine beyaz biber ve muskat rendesi eklemek olacaktır.
Başamel sos yemeklerin üzerine de eklenebilen kullanışlı bir sostur. Lakin genellikle bir sosluk içinde sofraya getirilmesi tercih edilir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta sosun sıcak olarak sunulmasıdır.
Başamel sos kıvamı ve kokusu sebebi ile tercih edilen bir sostur. Ne kadar basit görünse de o kadar etkileyici ve damakta kalan bir tadı vardır. Yemeklerin lezzetini farklı bir kıvama getirir.
1 porsiyon başamel sos (65 gram) yaklaşık 95 kaloridir. Bu yüzden diyet yapan kişiler günde bir porsiyon başamel sos tüketebilir. Bu sosun besin değerini daha yakından izleyecek olursak 100 gramlık bir başamel sosta oldukça yüksek miktarda potasyum bulunmaktadır. Bahsedilen bu miktar 163 mg'dır. ynı miktarda beşamel sosta D vitamini oranı ise 49 iu, A vitamini 262 iu, sodyum ise 328 mg kadar bulunmaktadır.
Bu sosun porsiyonunda ne kadar kalori olduğu bellidir. Dolayısıyla bilinçli tüketildiği sürece fazla bir kilo problemi yaratmaz. Diyet yapan kişiler başamel sos yemek istediklerinde porsiyonuna dikkat ederek yiyebilirler. Yani burada dikkat edilmesi gereken nokta kalorisi düşük olsa da porsiyonuna dikkat etmektir.