Hamilelik sürecinde anne adaylarının sağlıklı beslenmesi kadar doğru vitamin ve mineral desteği alması da büyük önem taşımaktadır. Uzmanlar, gebelik döneminde bazen vitamin ve minerallere olan ihtiyacın arttığını belirterek, özellikle folik asit, demir, D vitamini, kalsiyum ve omega-3 desteğinin bebeğin sağlıklı gelişiminde kritik rol oynadığını ifade etmektedir.
Samsun Büyük Anadolu Darıca Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Nisa Gizem Yıldırım, gebelikte dengeli beslenmenin temel unsur olduğunu belirtmiştir. Bu özel dönemde anne adaylarının ihtiyaç duyduğu bazı vitamin ve minerallerin yalnızca besinlerle yeterli düzeyde karşılanamayabileceği vurgusunu yapmıştır. Bu nedenle, doktor önerisiyle uygun takviyelerin kullanılması önemlidir.
Gebelikte en önemli vitaminlerin başında folik asit gelmektedir. Folik asidin bebeğin beyin ve omurilik gelişiminde önemli görev üstlendiğini belirten Yıldırım, hamilelik planlayan kadınların hamilelikten en az bir ay önce folik asit kullanımına başlamasının önerildiğini, genellikle günlük 400 mikrogram folik asit desteğinin yeterli olduğunu ifade etmiştir.
Gebelikte kan hacminin bebeğe yeterli oksijen ve besin taşınabilmesi için yaklaşık yüzde 50 oranında arttığını kaydeden Yıldırım, bu artışla birlikte daha fazla kırmızı kan hücresine ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştir. Kırmızı kan hücrelerinin üretimi için demir temel minerallerden biridir. Yetersiz demir alımının gebelikte kansızlığa yol açabileceği, yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi şikâyetlerin yanı sıra erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riskini de artırabileceği ifade edilmiştir. Gebelikte günlük demir ihtiyacının yaklaşık 27 miligrama yükseldiğini aktaran Yıldırım, kırmızı et, kümes hayvanları ve baklagillerin önemli demir kaynakları olduğunu ancak bu ihtiyacın sadece beslenmeyle yeterince karşılanamayabileceğini, özellikle gebeliğin ikinci trimesterinden itibaren demir desteğinin gerekebileceğini belirtmiştir.
Kalsiyum ve D vitamininin bebeğin kemik ve diş gelişiminde önemli rol oynadığına dikkat çeken Yıldırım, kalsiyumun bebeğin iskelet sisteminin temel yapı taşlarından biri olduğunu vurgulamıştır. Eğer anne yeterli kalsiyum almazsa, bebeğin ihtiyacının annenin kemik depolarından karşılanabileceğini, bunun da uzun vadede anne kemik sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ifade etmiştir. D vitamini ise kalsiyumun vücutta etkin şekilde kullanılmasını sağlamaktadır. Gebelikte günlük yaklaşık 1000 miligram kalsiyum ve 600 IU D vitamini alınmasının hedeflenmesi gerektiğini aktaran Yıldırım, süt, yoğurt ve peynir gibi besinlerin kalsiyum açısından zengin kaynaklar olduğunu, D vitamini için güneş ışığının önemli bir kaynak olduğunu ancak gerektiğinde takviyelerin doktor kontrolünde kullanılabileceğini belirtmiştir.
Omega-3 yağ asitlerinden özellikle DHA’nın bebeğin beyin ve göz gelişiminde kritik bir öneme sahip olduğu ifade edilmiştir. Somon gibi yağlı balıkların güçlü DHA kaynakları olduğunu vurgulayan Yıldırım, gebelikte cıva riski nedeniyle balık seçimine dikkat edilmesi gerektiğini, güvenilir kaynaklardan elde edilen omega-3 takviyelerinin de tercih edilebileceğini belirtmiştir. Ceviz gibi besinlerin de bitkisel omega-3 kaynakları arasında yer aldığı ifade edilmiştir.
Yıldırım, gebelik döneminde kullanılan prenatal vitaminlerin yalnızca birkaç besin öğesiyle sınırlı olmadığını belirtmiştir. İyi formüle edilmiş prenatal vitaminlerde iyot, B6 ve B12 gibi önemli vitamin ve minerallerin de bulunabileceği belirtilmiştir. İyotun bebeğin tiroit fonksiyonları ve beyin gelişimi için kritik önem taşıdığı vurgulanmıştır. B vitaminlerinin enerji üretimi ve hücre gelişiminde görev aldığına dikkat çeken Yıldırım, B6 vitamininin özellikle gebeliğin ilk dönemlerinde görülen mide bulantılarının hafifletilmesine yardımcı olabileceğini, kurubaklagiller, muz ve avokadonun iyi B6 kaynakları arasında yer aldığını belirtmiştir. B12 vitamininin ise sinir sistemi gelişimi ve kan hücrelerinin oluşumu için gerekli olduğuna dikkat çekmiştir; yumurta ve lor peynirinin güçlü B12 kaynakları olduğu ifade edilmiştir.
Yıldırım, gebelik döneminde vitamin ve mineral ihtiyacının kişisel özelliklere göre değişebileceğini belirterek, takviye kullanımı mutlaka doktor ve diyetisyen önerisi doğrultusunda planlanmalıdır.
BESLENME VE DİYET UZMANI DYT. NİSA GİZEM YILDIRIM