Kolorektal kanserlerin sessiz tehdidi
Dünya genelinde en sık görülen ve ölümcül sonuçlar doğurabilen kolorektal (kalın bağırsak ve rektum) kanserler, gizlice ilerleyerek erken teşhisi zorlaştırıyor. Medipol Bahçelievler Üniversite Hastanesi’nden Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Osman Civil, vakaların %70’inin poliplerden kaynaklandığını belirterek, 45 yaşından itibaren hayat kurtaran düzenli tarama testlerinin yapılması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.
Kolorektal kanserlerde belirtiler ve gelişim yolları
Kolorektal kanserler, dünyada hem erkeklerde hem de kadınlarda sık görülen ve ciddi sonuçlar doğurabilen kanser türlerinden biridir. Genellikle bağırsak düzeyinde bozulma, belirsiz karın ağrısı, rektal kanama, ishal veya kabızlık gibi belirtilerle kendini gösterir. Ancak çoğu belirti, nonspesifik olduğundan erken evrede gözden kaçabilir.
Prof. Dr. Civil, kolorektal kanserlerin genellikle üç farklı yolla geliştiğini belirtiyor: ailevi, kalıtımsal ve poliplerden kaynaklanan yollar. Vakaların yaklaşık %70’i poliplerden kaynaklanıyor. Polipler, kalın bağırsağın iç yüzeyinde iyi huylu tümörler olarak başlıyor; ancak 5 ila 15 yıl içinde kansere dönüşme potansiyeline sahip.
Risk faktörleri ve tarama önerileri
Kolorektal kanser gelişiminde bazı risk faktörlerinin daha ön planda olduğunu söyleyen Prof. Civil, değiştirilebilir risk faktörleri arasında obezite, diyabet, fiziksel aktivite eksikliği ile yüksek miktarda kırmızı et ve işlenmiş et tüketimini sıralıyor. Değiştirilemeyen risk faktörleri arasında ise ileri yaş, aile öyküsü, cinsiyet ve polipler bulunuyor. Erken tanı, kolorektal kanserlerde tedavi başarısını etkiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün önerilerine göre, 45 yaşından itibaren yılda bir kez gaitada gizli kan testi yapılmalı. 5 yılda bir rektosigmoidoskopi, 10 yılda bir kolonoskopi ile tam bağırsak taraması önerilmektedir. Aile öyküsü olan bireyler için bu tarama yaşları 20’li yıllara kadar indirilebilmektedir.
Tedavi sürecinde multidisipliner yaklaşım
Kolorektal kanserlerin tedavisinde multidisipliner bir yaklaşım benimsenmektedir. Tedavi sürecinde cerrahi, onkoloji, radyasyon onkolojisi, nükleer tıp ve radyoloji uzmanlarından oluşan bir ekip çalışmaktadır. Tedavi genel olarak cerrahidir ve hastalığın evresi, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya pozitron emisyon tomografisi ile detaylı olarak belirlenmektedir. Tedavi planı bu bulgulara göre şekillendirilmektedir.
MEDİPOL SAĞLIK GRUBU’NDAN GENEL CERRAHİ UZMANI PROF. DR. OSMAN CİVİL