Osmanlı'nın Doğu Afrika'daki Tarihsel Varlığı İhmal Ediliyor
Afrika Vakfı'nın yürüttüğü araştırma, Doğu Afrika ülkelerindeki ders kitaplarında Osmanlı'nın bölgedeki tarihsel etkilerinin göz ardı edildiğini ortaya koydu. Prof. Dr. Zafer Çelik, Osmanlı'nın tarihinin genel hatlarıyla daha fazla anlatılmasına rağmen, esas varlığının ve etkilerinin neredeyse hiçe sayıldığını belirtti.
Etiyopya Ders Kitapları Üzerine İnceleme
Afrika Vakfı tarafından hazırlanan "Etiyopya Ders Kitaplarında Osmanlı, Türk ve Türkiye İmgesi" raporu, Osmanlı'nın Doğu Afrika’daki rolüne dair önemli bulgular sunuyor. Çelik, Etiyopya'daki ders kitaplarında Osmanlı tarihinin özel bir ünite olarak ele alındığını ancak bu birimlerin kapsamının oldukça sınırlı kaldığını ifade etti.
Ders Kitaplarındaki Olumsuz Algı
Çelik, Osmanlı’nın yaklaşık üç buçuk asır süresince Doğu Afrika'daki etkisinin büyük ölçüde ihmal edildiğini belirtti. Etiyopya ders kitaplarında Osmanlı'nın yalnızca askeri güç olarak değil, bilim, sanat ve kültür alanında da önemli bir medeniyet olarak tasvir edildiğini ekledi.
Osmanlı Tarihi ve Bölgesel Farklılıklar
Osmanlı'nın Doğu Afrika'daki tarihsel rolüne dair yetersizlikler, bazı ülkelerde ayrıntılı olarak ele alınmasına rağmen, bu eksiklerin eğitim müfredatında geniş bir yer bulamamasından kaynaklanıyor. Çelik’in ifadelerine göre, bazı ders kitaplarında Osmanlı tarihine dair 30 sayfa boyunca bilgi verilmesine rağmen, Doğu Afrika'daki varlığına dair çok az bilgi sunuluyor.
Sosyo-Kültürel Etkiler ve Osmanlı Algısı
Etiyopya'daki Osmanlı algısının, bölgesel ve dini farklılıklarla şekillendiğini vurgulayan Çelik, yüksek bölgelerde yaşayan Hristiyan topluluklarla ova ve sahil kesimlerinde yaşayan Müslüman topluluklar arasında belirgin farklılıklar olduğuna dikkat çekti. Bu durumun, tarihsel çatışmalar ve toplumsal hafıza ile bağlantılı olduğunu ifade etti.
Sonuç olarak, Doğu Afrika'da Osmanlı tarihine dair anlatının eksikliği, bu konuya akademik bir ilgi ve derinlemesine inceleme gerektiriyor.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyoloji Bölümü ve Afrika Vakfı Araştırmacısı Prof. Dr. Zafer Çelik, Vakıf olarak yaptıkları araştırmada, Doğu Afrika ülkelerindeki ders kitaplarında genel çerçevede Osmanlı'nın tarihi ayrıntılı biçimde anlatılmasına rağmen bu bölgedeki varlığına ve etkilerine neredeyse hiç yer verilmediğini tespit ettiklerini söyledi.