Amasya'da 130 Yıl Sonra Bulunan Yitik Türk Lalesi

Amasya’da 130 Yıldır Aranan Yitik Türk Lalesi Bulundu

Amasya’da, neslinin tükendiği rapor edilen ve 130 yıldır doğada görülmediği düşünülen yitik Türk lalesi tekrar keşfedildi.

Geçmişteki Görümler

Bu bitki, son olarak 1896 yılında görüldü. O tarihten itibaren birçok bilim insanı ve gezgin, bu gizemli bitkiyi bulmak için Amasya’nın zirvelerindeki dağları aradı. Nihayetinde, emektar kapıcı Ercan Eftelioğlu, boş zamanlarını doğada dolaşarak değerlendirirken bu bitkiyi keşfetti ve tarihe adını yazdırdı.

Bitkinin Önemi

Uzmalar, bulunduğu yerin konumunu açıklamadan, bitkinin Tulipa Sprengeri ismiyle kayıtlara geçmiş olduğunu belirtti. Eftelioğlu’nun çektiği fotoğraflar, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Müdürü Salih Sercan Kanoğlu tarafından incelemeye alındı. Hemen ardından Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nden Prof. Dr. İsmail Eker de duruma müdahil olarak Amasya’ya geldi.

130 Yıl Aradan Sonra

Eftelioğlu, doğada geçirdiği zamanlarda keşfettiği bu bitki ile büyük bir mutluluk yaşadığını ifade ederek, "Çok mutluyum. Aradan 130 yıl geçmiş. Bitki ilk defa bana denk geldi" dedi.

Bilim İnsanlarının Yorumu

Prof. Dr. İsmail Eker, yitik lalenin kaybolduğuna inandıklarını fakat 130 yıl sonra onun yaşadığını görmekten büyük bir sevinç duyduklarını dile getirdi. Ayrıca bu nadir bitkiyi koruma altına alacaklarını aktardı.

Özel Özellikleri

Yitik lale, diğer lalelerden ayıran özelliklere sahip. Diğer lalelere göre daha geç çiçek açmaktadır. Uzun boyu ve parlak kırmızı rengiyle dikkat çeken bitkinin polen keseli başlıkları, onu yakın türlerden ayırt etme imkanı sunmaktadır.

Bilim Dünyasından Ödül Çağrısı

Kanoğlu, bu keşfin ardından Eftelioğlu'na ödül verilmesi gerektiğini belirterek, "Bitkiyi bulan Ercan beye madalya, ödül verilmeli. Çünkü birçok kişi buradan geçip gitmiştir. Ancak bitkinin yitik lale olduğunu Ercan bey fark etti" ifadesini kullandı.

Gelecek Projeler

Amasya lalesi, 'Yitik Lale Gurbetten Sılaya Dönüyor Projesi' kapsamında İngiltere’den getirilen türlerin tohumlarıyla üretildi. Bu tohumlar 2 yıl önce Amasya’da toprakla buluşmuştu. İstanbul’daki Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi'nde çoğaltılan 45 bin tohum, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile iş birliği yapılarak çeşitli noktalara ekildi ve projeye aynı hassasiyetle devam edilecektir.

AMASYA'DA 130 YILDIR DOĞADA GÖRÜLMEDİĞİ İÇİN NESLİNİN TÜKENDİĞİ RAPOR EDİLEN 'YİTİK TÜRK LALESİ' BULUNDU. EN SON 1896 YILINDA GÖRÜLÜP BİLİM İNSANLARI VE GEZGİNLER ŞEHRİN ZİRVESİNDEKİ DAĞLARDA ARADIĞI GİZEMLİ BİTKİYİ BOŞ ZAMANLARINI DOĞADA DOLAŞARAK DEĞERLENDİREN KAPICI ERCAN EFTELİOĞLU BULARAK TARİHE GEÇTİ.