ABD ve İran, Orta Doğu'da savaşı sona erdirecek 14 maddelik mutabakat zaptını resmen imzaladı. İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, anlaşmanın İsviçre'de bir tören olmadan, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girdiğini duyurdu. Trump'ın imzayı G7 zirvesindeki bir akşam yemeğinde attığı doğrulanırken, nükleer ve yaptırımlar için 60 günlük müzakere süreci başladı.
ABD ile İran arasındaki mutabakat resmen imzalandı
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İran İslam Cumhuriyeti arasında varılan 14 maddelik mutabakat zaptının, her iki ülkenin liderleri tarafından dijital ortamda resmen imzalandığını ve anlaşmanın an itibarıyla yürürlüğe girdiğini duyurdu.
İsviçre'de tören yok: "İhlal etmenin maliyeti yüksek olsun diye liderler imzaladı"
Mutabakatın detaylarının kamuoyuna yansımasının ardından İran basınına açıklamalarda bulunan Sözcü İsmail Bekayi, metnin doğrudan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından onaylandığını belirtti.
Üçüncü bir ülkede fiziki bir imza töreni düzenlenmeyeceğini vurgulayan Bekayi, neden dijital ortamda liderler düzeyinde imza atıldığını şu sözlerle özetledi:
"İsviçre'de bir imza töreni düzenlenmeyecek. Mutabakat zaptı metni, iki taraf da onu imzaladığı için şu anda resmen nihai hale gelmiştir. Bu zaptın doğrudan iki ülkenin devlet başkanları tarafından imzalanmasını biz tercih ettik. Çünkü geçmişteki deneyimlerimizden yola çıkarak biliyoruz ki; devlet başkanlarının imzaladığı bir metni ihlal etmenin maliyeti her zaman çok daha yüksek olacaktır."
Lübnan vurgusu: "Bizim için kendi toprağımız kadar önemli"
İmzalanan anlaşmanın İran'ın tüm temel prensiplerini ve kırmızı çizgilerini koruduğunu ifade eden Sözcü Bekayi, bölgedeki müttefiklerine de net bir mesaj gönderdi. Anlaşma metninde Lübnan'ın geleceğinin garanti altına alındığını belirten Bekayi şöyle konuştu:
"Bu anlaşma, İran’ın dostlarını hiçbir koşulda yalnız bırakmadığının açık bir kanıtıdır. Bizim için Lübnan'da ateşkesin sağlanması ve savaşın sona ermesi, en az İran kadar önemliydi ve önemli olmaya devam ediyor. Mutabakat zaptının birinci bölümünde Lübnan'ın adı tam üç kez geçmektedir. Lübnan'ın toprak bütünlüğüne ve ulusal egemenliğine saygı duyulması metinde açıkça yer almaktadır."
"Geçmişi unutmadık, karşı tarafı taahhütlere mecbur bırakacağız"
ABD'nin geçmişteki anlaşmalardan (JCPOA) tek taraflı çekilme hamlelerine atıfta bulunarak temkinli bir dil kullanan Bekayi, "Bu aşamada savaşı sona erdirecek bir anlaşma imzalamış olmamız, geçmişi unuttuğumuz anlamına gelmez. Ağır bedeller ödeyerek öğrendiğimiz dersleri hatırda tutuyoruz. Şimdi işimiz öncekinden daha zor; zira uluslararası anlaşmaların uygulanması, hazırlanmasından çok daha zordur. Özellikle taahhütlerine bağlı kalmamakla bilinen taraflar söz konusu olduğunda... Bundan sonra hepimiz, uygulamada da karşı tarafı taahhütlerine uymaya mecbur bırakacak şekilde hareket etmeliyiz" ifadelerini kullandı.
Nükleer ve yaptırımlar için 60 günlük geri sayım
Anlaşmanın ana odak noktasının öncelikli olarak savaşı sonlandırmak olduğunu belirten İranlı Sözcü, bundan sonraki nükleer ve ekonomik ambargo müzakerelerine ilişkin takvimi de paylaştı:
"Odağın savaşın sona erdirilmesi olması kararlaştırıldı ve bu işi yaptık. Mutabakat zaptının yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içinde nükleer meselesi ve yaptırımlar hakkında müzakere edeceğiz. Müzakere daha erken sonuçlanırsa bu daha iyidir. Ancak konunun karmaşıklığı dikkate alındığında, 60 günlük süre mantıklıdır ve gerekli olursa bu süre uzatılabilir."
Trump imzayı G7 yemeğinde attı
ABD merkezli haber sitesi Axios, üst düzey yetkililere dayandırdığı haberinde mutfak arkasındaki sıcak gelişmeyi doğruladı. Haberlere göre ABD Başkanı Donald Trump, tarihi mutabakat metnine imzayı G7 Liderler Zirvesi kapsamında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yediği akşam yemeği sırasında attı.
Fransız haber ajansı AFP'ye konuşan ABD'li bir yetkili ile İngiliz haber ajansı Reuters'a bilgi veren üst düzey kaynaklar da metnin Trump ve Pezeşkiyan'ın dijital onaylarıyla tamamen nihai ve bağlayıcı hale geldiğini resmen teyit etti.
Kaynak: Aydınlık
