01.07.2026-17:09
(Son Güncelleme:01.07.2026-17:28)
>Haber365 YouTube kanalında yayınlanan Görüş Alanı programında Seda Ateşoğlu'nun sorularını yanıtlayan Ceyhun Bozkurt, İsrail'in bölgedeki saldırganlığı, Türkiye'ye yönelik stratejik tehditleri ve ABD Kongresi'ne sunulan yasa tasarısı hakkında açıklamalarda bulundu."Türkiye ile İsrail 45 yıldır dolaylı olarak karşı karşıya"İsrail'in Türkiye'ye yönelik tutumunu değerlendiren Ceyhun Bozkurt, iki ülkenin aslında yaklaşık 40-45 senedir karşı karşıya olduğunu belirtti. Türkiye'nin NATO'ya üye olmasıyla birlikte Batı blokuna eklemlendiğini ifade eden Bozkurt, bu sürecin sadece askeri değil, siyasi ve ekonomik boyutları da olduğunu vurguladı.Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği ile ilişkilerin bozulması ve Boğazlar meselesi gibi gelişmelerin Türkiye'yi Batı'ya yaklaştırdığını söyleyen Bozkurt, Türkiye'deki çok partili hayata geçiş sürecinin de NATO üyeliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Bozkurt, ABD'nin Sovyetler'in Orta Doğu ve Körfez'deki petrol kaynaklarına inmesini engellemek için Türkiye'yi ve o dönem Şah rejiminin yönetimindeki İran'ı birer set olarak gördüğünü; bu nedenle her iki ülkede de bağımsız politika üretme kapasitesi olan siyasileri tasfiye edip kontrol edilebilir yapılar oluşturmaya çalıştığını aktardı.Batı blokuyla geliştirilen bu eklemlenme sürecinin bir dönem İsrail ile de iyi ilişkiler kurulmasını beraberinde getirdiğini ifade eden Bozkurt, 1980'lerden sonra ise tablonun tamamen değiştiğini söyledi. ABD ve İsrail'in Orta Doğu'yu yeniden dizayn etme stratejisinin Türkiye ile İsrail'i o tarihlerde karşı karşıya getirdiğini belirten Bozkurt, Oded Yinon Planı'na dikkat çekti:"1982-1983 yıllarında İsrailli bir diplomat ve istihbaratçının hazırladığı Oded Yinon Planı, İsrail'in geleceğini şekillendirmek adına bölgede ne yapılması gerektiğini açıkça anlatır. Bu plana göre İsrail'i rahatlatmak amacıyla Irak üç parçaya, Suriye ise beş altı parçaya bölünmelidir. Mısır'ın, Suudi Arabistan'ın, İran'ın ve nihayetinde Türkiye'nin gücü kırılmalıdır. Türkiye'deki etnik ve mezhepsel hassasiyetlere dikkat çekilmiş. O tarihten itibaren Türkiye zaten hedefte."NATO Masasındaki gizli ortak: İsrail
Türkiye ile ABD arasında uçak veya parça alımı gibi savunma anlaşmaları konuşulurken masada aslında dolaylı olarak yine İsrail'in olduğunu belirten Bozkurt, Amerika'da 'İsrail'in Niteliksel Askeri Üstünlüğü' adında bir yasa olduğuna dikkat çekti."Bu yasaya göre, bir ülkeye satılan sistem İsrail'deki sistemin dengi veya üstü olamaz, mutlaka altı olmalıdır. Örneğin İsrail'deki F-35'lerin aynısını başka ülkelere vermezler; hiçbir şey yapamazlarsa yakıt deposunu küçük tutarlar ki İsrail'e kadar uçamasın. Sistemlerin düğmesini başka yerden kontrol ederler. İsrail varlığıyla o masada hep oturuyor."İsrail'in uzun süre boyunca dolaylı yollardan hareket ettiğini belirten Bozkurt, doğrudan bir sıcak çatışma riskine de değindi:"Doğrudan İsrail'in sahasında veya bizim coğrafyamızda, Türk topraklarında bir karşı karşıya gelme olmayabilir; ancak Kıbrıs'ta, genelinde Doğu Akdeniz'de ve Suriye sahasında karşı karşıya gelme olabilir. Kısa vadede olacağını düşünmüyorum ama orta ve uzun vadede tehlikeli bir süreç bizi bekliyor. Öte yandan, İran sürecinde Demir Kubbe'nin delik deşik olmasıyla İsrail'in dokunulmazlık algısı kırılmıştır. İsrail ordusunun askeri olarak Türkiye ile karşı karşıya gelmesi kendisi için çok büyük bir kayıp oluşturacaktır."
ABD sistemindeki İsrail etkisi ve karşılıksız yardımlarABD ile İsrail arasındaki müttefiklik ilişkisinde son dönemde Trump'ın açıklamalarıyla gündeme gelen "çatlak" iddialarını da yorumlayan Bozkurt, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın kolay kolay sarsılamayacağını ifade etti. ABD Kongresi'nin yapısına dikkat çeken Bozkurt, şu bilgileri paylaştı:"Amerikan Kongresi'nde, Temsilciler Meclisi'nde üyelerin yarıya yakını İsrail-ABD çifte vatandaşıdır. Dolayısıyla orada Amerikan çıkarlarından önce İsrail'in çıkarlarını önceleyen kemikleşmiş bir yapı var. ABD'de finans kapitali, medyayı, siyaseti, akademiyi ve sinema sektörünü yöneten çok güçlü bir siyonist lobi mevcut. Bu yüzden ABD yönetimleri İsrail'den vazgeçemez, ipler onların elindedir. 1948'den bu yana ABD, İsrail'e 244 milyar doları askeri olmak üzere toplamda 300 milyar doların üzerinde karşılıksız askeri ve ekonomik yardım yapmıştır. Her 10 yılda bir imzalanan mutabakat zaptıyla bu yardımlar sistematiğe bağlanmıştır."ABD Kongresi'ndeki tehlike: Madde 224Programın dikkat çekici bölümlerinden biri ise ABD'nin İsrail'e yönelik karşılıksız askeri yardımlarını yasal olarak perçinleyecek olan yeni Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası tasarısı oldu.Tasarıda yer alan 224. maddenin küresel dengeler açısından kritik bir viraj olduğunu ifade eden Bozkurt, şu değerlendirmelerde bulundu:"Bu madde, ABD ordusunu resmen İsrail'e entegre ediyor. Yapay zekâ ve kuantum teknolojileri de dahil olmak üzere ABD ordusunun tüm verileri İsrail ordusunun erişimine açılıyor. Dahası, ABD savunma sanayisinin İsrail teknolojisine bağımlı hale gelmesinin önü açılıyor. Bu durum, güçlü ABD ordusunun komuta ve kontrol mekanizmasında İsrail etkisini yasal bir zemine oturtmak, adeta ordu yönetimini İsrail'e teslim etmek anlamına gelir."
Programın tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.
Türkiye ile ABD arasında uçak veya parça alımı gibi savunma anlaşmaları konuşulurken masada aslında dolaylı olarak yine İsrail'in olduğunu belirten Bozkurt, Amerika'da 'İsrail'in Niteliksel Askeri Üstünlüğü' adında bir yasa olduğuna dikkat çekti."Bu yasaya göre, bir ülkeye satılan sistem İsrail'deki sistemin dengi veya üstü olamaz, mutlaka altı olmalıdır. Örneğin İsrail'deki F-35'lerin aynısını başka ülkelere vermezler; hiçbir şey yapamazlarsa yakıt deposunu küçük tutarlar ki İsrail'e kadar uçamasın. Sistemlerin düğmesini başka yerden kontrol ederler. İsrail varlığıyla o masada hep oturuyor."İsrail'in uzun süre boyunca dolaylı yollardan hareket ettiğini belirten Bozkurt, doğrudan bir sıcak çatışma riskine de değindi:"Doğrudan İsrail'in sahasında veya bizim coğrafyamızda, Türk topraklarında bir karşı karşıya gelme olmayabilir; ancak Kıbrıs'ta, genelinde Doğu Akdeniz'de ve Suriye sahasında karşı karşıya gelme olabilir. Kısa vadede olacağını düşünmüyorum ama orta ve uzun vadede tehlikeli bir süreç bizi bekliyor. Öte yandan, İran sürecinde Demir Kubbe'nin delik deşik olmasıyla İsrail'in dokunulmazlık algısı kırılmıştır. İsrail ordusunun askeri olarak Türkiye ile karşı karşıya gelmesi kendisi için çok büyük bir kayıp oluşturacaktır."
ABD sistemindeki İsrail etkisi ve karşılıksız yardımlarABD ile İsrail arasındaki müttefiklik ilişkisinde son dönemde Trump'ın açıklamalarıyla gündeme gelen "çatlak" iddialarını da yorumlayan Bozkurt, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın kolay kolay sarsılamayacağını ifade etti. ABD Kongresi'nin yapısına dikkat çeken Bozkurt, şu bilgileri paylaştı:"Amerikan Kongresi'nde, Temsilciler Meclisi'nde üyelerin yarıya yakını İsrail-ABD çifte vatandaşıdır. Dolayısıyla orada Amerikan çıkarlarından önce İsrail'in çıkarlarını önceleyen kemikleşmiş bir yapı var. ABD'de finans kapitali, medyayı, siyaseti, akademiyi ve sinema sektörünü yöneten çok güçlü bir siyonist lobi mevcut. Bu yüzden ABD yönetimleri İsrail'den vazgeçemez, ipler onların elindedir. 1948'den bu yana ABD, İsrail'e 244 milyar doları askeri olmak üzere toplamda 300 milyar doların üzerinde karşılıksız askeri ve ekonomik yardım yapmıştır. Her 10 yılda bir imzalanan mutabakat zaptıyla bu yardımlar sistematiğe bağlanmıştır."ABD Kongresi'ndeki tehlike: Madde 224Programın dikkat çekici bölümlerinden biri ise ABD'nin İsrail'e yönelik karşılıksız askeri yardımlarını yasal olarak perçinleyecek olan yeni Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası tasarısı oldu.Tasarıda yer alan 224. maddenin küresel dengeler açısından kritik bir viraj olduğunu ifade eden Bozkurt, şu değerlendirmelerde bulundu:"Bu madde, ABD ordusunu resmen İsrail'e entegre ediyor. Yapay zekâ ve kuantum teknolojileri de dahil olmak üzere ABD ordusunun tüm verileri İsrail ordusunun erişimine açılıyor. Dahası, ABD savunma sanayisinin İsrail teknolojisine bağımlı hale gelmesinin önü açılıyor. Bu durum, güçlü ABD ordusunun komuta ve kontrol mekanizmasında İsrail etkisini yasal bir zemine oturtmak, adeta ordu yönetimini İsrail'e teslim etmek anlamına gelir."
Programın tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.
DİĞER Gündem HABERLERİ