Tarihi Eserler Tek Tek Yuvasına Dönüyor
Amerika Birleşik Devletleri’nde keşfedilen ve halk arasında 'Çingene Kızı' olarak tanınan ünlü Zeugma mozağinin büyük kompozisyonunun bir parçası, yapılan diplomatik girişimlerin ardından tekrar Türkiye’ye iade edildi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Çingene Kızı mozaiğinin kayıp parçalarından birini daha ülkemize kazandırdık" ifadelerini kullanarak eserin Türkiye'ye dönüşünün sevincini paylaştı.
Zeugma'nın Simge Eseri
Gaziantep’in simgeleri arasında yer alan ve yıllar boyunca Zeugma’nın en dikkat çekici eserlerinden biri olan 'Çingene Kızı' ile ilgili yeni bir gelişme daha yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan mozaik panelinin iadesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen bilimsel ve diplomatik çalışmalar sonucunda gerçekleştirildi.
Bakan Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "Daha önce iadesini sağladığımız 12 panelin ardından, büyük kompozisyonun 13’üncü parçası da Türkiye’ye kazandırılmış oldu. Eser, Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki diğer eserlerle önemli benzerlikler taşıyor" açıklamasında bulundu.
Büyük Kompozisyonun Tarihçesi
Üzerinde 1998 yılında Gaziantep’in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti’nde yürütülen kurtarma kazılarında ortaya çıkan bu büyük taban mozaiği, yaklaşık 9,25 x 13,50 metre boyutlarındaydı. Kamuoyunda 'Çingene Kızı' olarak bilinen eserde, Dionysos kültüyle ilişki kurulan Maenad başı tasvirinin de yer aldığı belirtiliyor.
Uluslararası İşbirliği ve Geri İade Süreci
Dr. Djamila Fellague tarafından yapılan araştırmalarda, mozaik panelinin büyük kompozisyona ait olduğu düşünülüyordu. Eserin bir müzayede evinde satışa sunulduğu bilgisi, Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay aracılığıyla Bakanlığa iletildi. Bakanlık uzmanlarının yaptığı değerlendirmeler sonucu, panelin kompozisyon özellikleri açısından büyük benzerlikler taşıdığı tespit edildi ve Amerikan İç Güvenlik Birimi'ne gerekli belgeler sunularak eserin el konulması talep edildi.
Sonuç olarak, eser Chicago Başkonsolosluğu’na teslim edilerek Turkish Cargo ile Türkiye’ye geri getirildi. Daha önceki iade süreçlerinde olduğu gibi bu eser de uluslararası iş birliği sayesinde, kamu kaynakları harcanmadan temin edildi. Mozaik, süreç tamamlandığında Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edilecek ve ardından Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergilenecek.
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE ORTAYA ÇIKAN VE KAMUOYUNDA ‘ÇİNGENE KIZI’ OLARAK BİLİNEN ÜNLÜ ZEUGMA MOZAİĞİNİN BÜYÜK KOMPOZİSYONUNA AİT OLDUĞU BİLİMSEL ÇALIŞMALARLA TESPİT EDİLEN MOZAİK PANEL, YÜRÜTÜLEN DİPLOMATİK GİRİŞİMLERİN ARDINDAN YENİDEN TÜRKİYE’YE GETİRİLDİ.