Kraliçe Tamara’nın mezarının yeri yeniden tartışılıyor
Orta Çağ’ın en güçlü liderlerinden biri olarak bilinen Gürcü Kraliçesi Tamara’nın mezarının yeri, tarihçiler ve araştırmacılar açısından çözülemeyen bir gizem olmayı sürdürüyor. Yolağzı Köyü Muhtarı Fehim Gündüz, Gürcüler tarafından yapılan araştırmalar doğrultusunda Kraliçe Tamara’nın mezarının Posof Kesikkayalar bölgesinde yer aldığına dair iddialarda bulundu.
Kraliçe Tamara dönemi ve etkileri
Tarihî kaynaklara göre, 12. ve 13. yüzyıllar arasında hüküm süren Kraliçe Tamara döneminde Gürcü Krallığı, Kafkasya’nın en güçlü devletlerinden biri haline geldi. Krallığın sınırları, günümüz Gürcistan’ının yanı sıra Doğu Anadolu’nun bazı bölgelerine kadar uzanıyordu. Bu bağlamda Posof ve çevresi, Gürcü kültürü ve mimarisinin etkisi altında kalmış, bölgede pek çok tarihî yapının izleri günümüze ulaşmıştır.
Kesikkayalar bölgesindeki araştırmalar
Bölge halkı arasında uzun yıllardır süregelen rivayetler, Kraliçe Tamara’nın mezarının Ardahan’ın Posof ilçesindeki Kesikkayalar bölgesindeki mağaralarda yer aldığını belirtmektedir. Arkeolojik incelemelerde bulunan Ardahan İl Kültür ve Turizm Müdürü Uğur Dede, 2024 yılına ait yüzey araştırmalarında burada Orta Çağ dönemine ait önemli kalıntıların bulunduğunu aktardı.
Dede, “Rivayetlerimize göre Kraliçe Tamara, bu bölgeden geçerken İran birlikleri tarafından Kesikkayalar’daki tünel kapatılıyor ve burada vefat ediyor. Kesikkayalar bölgesi, Orta Çağ dönemine ait kalıntılar bakımından zengin bir alandır. Yüzey araştırmalarında doğal olmayan yapıtlar tespit edilmiştir. Bu nedenle bu alan, yeni bir çalışma alanı olarak değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı.
Muhtarın açıklamaları
Yolağzı Köyü Muhtarı Fehim Gündüz, Gürcü araştırmalarının Kraliçe Tamara’nın mezarının burada olmadığını ancak Posof veya Artvin’in Posof’a yakın bölgelerinde olduğunu belirttiğini söyleyerek, “Gürcüler geçmişte yaptıkları araştırmalarda Kraliçe Tamara’nın mezarının Posof Kesikkayalar bölgesinde olduğunu savunuyor” dedi.
Gündüz, “Kesikkayalar’da 205 odadan oluşan bir yerleşim alanı olduğu rivayet ediliyor. Üstteki kayaların uzunluğu 800 metre, yüksekliği 150 metre. İki tarafta nöbetçi mağaraları bulunmaktadır. Nöbetçi mağaralardan birinin kapısı taştan yapılmış ama zamanla heyelan nedeniyle tahrip olmuştur” dedi.
Arkeolojik alanın önemi
2024’te başlayacak Posof Orta Çağ Arkeolojik Yüzey Araştırması sonuçlarına göre, Kesikkayalar ve çevresi, Orta Çağ’a ait çok sayıda kültür varlığı barındıran önemli bir arkeolojik alan olma özelliği taşımaktadır. Bu bölge, Posof’taki en önemli Orta Çağ arkeolojik alanlarından biri olarak kabul edilmekte ve ilerleyen araştırmalarla yeni bulguların ortaya çıkabileceği belirtilmektedir.
ORTA ÇAĞ'IN EN GÜÇLÜ HÜKÜMDARLARI ARASINDA GÖSTERİLEN GÜRCÜ KRALİÇESİ TAMARA'NIN MEZARININ NEREDE BULUNDUĞU YÜZYILLARDIR TARİHÇİLERİN VE ARAŞTIRMACILARIN ÜZERİNDE DURDUĞU EN BÜYÜK GİZEMLERDEN BİRİ OLMAYI SÜRDÜRÜYOR.