Kars’ta Kız Kalesi'nin Durumu
Kars'ın Akyaka ilçesine bağlı Kalkankale köyünde bulunan tarihi Kız Kalesi, yılların göz ardı edilen ihmali ve olumsuz hava koşulları nedeniyle adeta yok olma tehlikesiyle baş başa kalmış durumda. Ermenistan sınırına yakın bir konumda yer alan bu yaklaşık bin yıllık yapı, bölge halkı ve tarih tutkunları tarafından restore edilerek turizme kazandırılması için çağrılarla gündeme geliyor.
Tarihi ve Mimari Önem
Kalkankale (Tignis) köyü sınırları içerisinde yer alan ve halk arasında Kız Kalesi olarak bilinen yapı, stratejik bir yüksekliğe inşa edilmiştir. Orta Çağ’a tarihlenen bu kale, M.S. 10. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir ve bölgenin en önemli savunma yapılarından biri olarak kabul edilmektedir. Ancak kale surları ve burçların büyük bir kısmı bugün büyük ölçüde yıkıldığından sadece ayakta kalan bir yüksek burç bulunuyor.
Ani Ören Yeri ile Benzerlik
Kız Kalesi, yalnızca askeri amaçlı bir yapı olmanın ötesinde, mimari özellikleriyle de ilgi çekmektedir. Ani Ören Yeri'ndeki yapılarla benzer özellikler taşıdığı için bölgenin önemli savunma noktalarından biri olarak değerlendirilmektedir. Ancak bugüne dek burada kapsamlı bir restorasyon projesinin gerçekleştirilmemiş olması büyük bir eksikliktir.
Restore Edilmeli ve Turizme Kazandırılmalı
Kalkankale Muhtarı Metin Okçu, Kız Kalesi’nin restore edilerek turizme kazandırılması gerektiğini ifade etti: "Köyümüzde bulunan Kız Kalesi, milattan önce 6000’li yıllarda yapılmış olan bir kaledir. Urartular tarafından yapıldığı düşünülüyor. Biz, buranın restorasyonu ve turizme kazandırılması için defalarca Turizm Bakanlığı’na başvurduk. Bu kalenin değeri bölge için çok büyük. Yetkililerden destek bekliyoruz.”
Küçük Aküzüm köyünden muhtar Teoman Gelekçi de benzer görüşlerde bulunarak, Kız Kalesi’nin gezilecek yerler arasında yer alması için bir an önce restore edilmesini istedi. Gelekçi, "Bu kale yıllar boyunca ayakta kalmış ve Kars Kalesi’nden daha yüksek bir konumda. Turizm potansiyeline sahip olan bu alan değerlendirilmelidir" dedi.
Korumada Yetersizlik
Kız Kalesi’nin taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli olduğu bilinse de, kalenin güvenlik, çevre düzenlemesi ve bakım eksikliği nedeniyle tehlike altında olduğu gözlemleniyor. Bölge halkı, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu tarihi esere sahip çıkması gerektiğini vurguluyor: "Bu eser, sadece Kars’ın değil, Anadolu tarihinin ortak mirasıdır."
Bir zamanlar ihtişamıyla bölgeye hükmeden Kız Kalesi, restore edilmediği takdirde yok olma riskiyle karşı karşıya kalmaya devam edecektir.
KALE VE SURLAR