İsrail’in Filistinli Esirlere Yönelik İdam Yasasına Uluslararası Tepkiler Çoğalıyor

İsrail Meclisi, Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onayladı. Yasaya göre, “İsrail’in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailliyi veya burada yaşayan birini öldürmek” suçlamasıyla hüküm giyenler idam edilebilecek. Uluslararası hak ve hukuk örgütleri, bu maddenin özellikle Filistinlileri hedef almak için hazırlandığını vurguladı.

Uluslararası alanda tepkiler hızla yükseldi. Ürdün Dışişleri Bakanlığı, yasanın ırkçı, ayrımcı ve gayrimeşru olduğunu belirterek, uluslararası toplumdan İsrail’in bu kanunu uygulamasını engellemek için harekete geçmesini istedi. Mısır Dışişleri, yasa ile işgal altındaki Filistin topraklarındaki hukuki statünün, uluslararası insancıl hukuk ve Cenevre Sözleşmeleri’nin açık şekilde ihlal edildiğini vurguladı. Arap Parlamentosu da yasa tasarısını kınadı.

İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee, İsrail Parlamentosu’nun ölüm cezasını genişletme girişimini eleştirerek, yaşama hakkının en temel insan hakkı olduğunu ve her koşulda ölüm cezasına karşı olduklarını söyledi. Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, kararı üzüntüyle karşıladıklarını, yasanın muhtemelen yalnızca Filistinlilere uygulanacağından endişe ettiklerini ifade etti.

Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, hükümetinin her durumda ölüm cezasına karşı olduğunu vurguladı. İtalya, Slovenya ve Avusturya Dışişleri Bakanlıkları da yasa tasarısını insanlık dışı, ayrımcı ve insan onuruna aykırı olarak nitelendirerek, İsrail hükümetine ve Knesset üyelerine yasa tasarısını yeniden değerlendirme çağrısı yaptı.

İspanya Hükümet Sözcüsü Elma Saiz, yasanın uluslararası hukukla örtüşmediğini belirterek, İsrail’in radikal bir sürüklenme içinde olduğunu kaydetti. Filistin Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Fetih Hareketi ve esir kuruluşları yasayı “savaş suçu” ve “tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirdi. BM İnsan Hakları Ofisi, yasayı derhal yürürlükten kaldırılması gerektiğini belirtti.

Uluslararası Af Örgütü Direktörü Erika Guevara-Rosas, yasanın İsrail’in apartheid sistemini güçlendirdiğini ve Filistinlileri insanlıktan çıkarmaya yönelik bir girişim olduğunu vurguladı. İsrail’deki Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi “Adalah” ise yasaya karşı Yüksek Mahkeme’ye başvuruda bulunacaklarını açıkladı; yasa tasarısının Filistinlileri özellikle hedef aldığını ve Yahudi suçlular için uygulanmayacağını belirtti.

UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini, yasaya “dehşete kapıldığını” ifade ederek, bunun ayrımcı bir yasa olduğunu ve Yüksek Mahkeme tarafından reddedilmesini umduğunu söyledi. Avrupa Konseyi ve İsrail Yurttaş Hakları Derneği (ACRI), yasanın insan onuruna aykırı olduğunu vurguladı. Mısır’daki Ezher Kurumu da yasa tasarısının İsrail’in vahşetini ve yozlaşmasını ortaya koyduğunu açıkladı.

İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya dışişleri bakanları ortak açıklama yaparak, yasanın yürürlüğe konulmaması çağrısında bulundu; idam cezasının insanlık dışı ve caydırıcı etkisi olmayan bir ceza biçimi olduğunu vurguladı.

Yasa, işgal altındaki Batı Şeria’daki askeri mahkemelerin Filistinli esirlere idam kararı verebilmesinin önünü açıyor ve af ya da temyiz hakkını kapatıyor. İsrail’de yargılanan Filistinli esirler için ise idam cezası ömür boyu hapis cezasına çevrilebilecek.

Uluslararası toplum ve hak örgütleri, yasa tasarısının yürürlüğe girmesini engellemek, Filistinli esirleri korumak ve uluslararası hukuka uygun adımlar atmak için harekete geçilmesi çağrısında bulunuyor.