Aydem Enerji çatısı altında Aydın, Denizli ve Muğla’da elektrik dağıtım altyapısını yöneten ADM Elektrik, deniz kaplumbağalarının doğal yaşam döngüsünü korumak amacıyla Fethiye kıyılarını ’kırmızı ışık’ ile aydınlatmayı hedefliyor. Projeyi değerlendiren ADM Elektrik Genel Müdürü Emrah Kalkan, "Doğal yaşamla uyumlu hareket etme anlayışıyla yürüttüğümüz proje kapsamında, sokak aydınlatmalarını kırmızı ışıklara dönüştürüyoruz. Kırmızı ışığı algılamayan deniz kaplumbağaları, böylece şehir yönüne değil deniz yönüne giderek denize kavuşabiliyor" dedi.
Artan nüfus ve özellikle kıyı bölgelerinde yaşanan yaz ayı yoğunluğu, doğal yaşam üzerinde baskı oluşturuyor. Kentleşme ve teknolojik dönüşüm, biyoçeşitliliğin korunması yönündeki projelerin önemini artırıyor. ADM Elektrik, bu durumun bilincinde olarak deniz kaplumbağalarının yaşamını koruma projesine imza atıyor. Pilot uygulaması 2025 yılında Muğla’nın Fethiye ilçesinde, Karaot Plajı’nda gerçekleştirileceği bildirilen proje, Fethiye’de Kocaçalış Plajı bölgesine de yayılacak. Pamukkale Üniversitesi ve ADM’nin birlikte yürüttüğü bu çalışma, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yıllardır sürdürdüğü koruma çalışmalarına katkı sağlayacak.
Pamukkale Üniversitesi Deniz Kaplumbağası Uzmanı Öğr. Gör. Dr. Doğan Sözbilen danışmanlığında yönetilen projede, yumurtlama döneminde şehir ışıklarından etkilenen deniz kaplumbağalarının korunması amaçlanıyor. Kırmızı ışığa dönüşüm sayesinde kaplumbağalar güvenli şekilde yuvalama yapabilecek ve yavrular da doğru şekilde deniz yönüne hareket edebilecek. Fethiye kumsallarındaki bu uygulama, insan faaliyetleri ve doğal yaşam arasındaki uyumun sağlanabileceğine iyi bir örnek teşkil ediyor.
Dr. Doğan Sözbilen, Fethiye’deki projenin Türkiye’de bir ilk olduğunu belirterek, "Fethiye kumsalları, Türkiye’de deniz kaplumbağalarının en önemli yuvalama alanları arasında yer alıyor. Burada yapılan koruma çalışmaları, hem bilimsel hem de ekosistemin korunması açısından kritik öneme sahip. Deniz kaplumbağaları milyonlarca yıl süren bir evrimsel süreç sonunda günümüze ulaşmışlardır. Ancak kıyılardaki yapay aydınlatmalar, yuvalama davranışlarını etkilediği için bu konuda atılan her adım önemlidir" dedi.
Sözbilen, yapay ışıkların tehdit oluşturduğunu vurgulayarak, "Bu uygulama sayesinde kaplumbağalar, doğdukları yerde güvenle yavrulama yapabilecek. Akdeniz genelinde yuva sayısında artış görülse de Fethiye’de son 30 yılda belirgin bir değişim yaşanmadı. Bu nedenle koruma önlemleri büyük önem taşıyor" şeklinde konuştu.
Emrah Kalkan, projeye ilişkin, "Projemiz sürdürülebilir olmalıdır. Şirket olarak doğanın korunmasına ve ekosistemine katkı sağlayacak projeleri hayata geçirmeye devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Deniz kaplumbağalarının üreme sezonu her yıl Mayıs’ta başlıyor, Eylül sonunda sona eriyor. Dişi kaplumbağalar 2-3 yılda bir yumurta bırakıyor. Her yuvada 50-100 yumurta olabiliyor. Bu süreçte dişi kaplumbağaların yuvalama davranışları ve yavruların denize ulaşma başarıları takip ediliyor. İlk bilimsel sonuçların Eylül ayında raporlanması planlanıyor.
AYDEM ENERJİ ÇATISI ALTINDA AYDIN, DENİZLİ VE MUĞLA’DA ELEKTRİK DAĞITIM ALTYAPISINI YÖNETEN ADM ELEKTRİK, DENİZ KAPLUMBAĞALARININ DOĞAL YAŞAM DÖNGÜSÜNÜ KORUMAK İÇİN FETHİYE KIYILARINI 'KIRMIZI IŞIK' İLE AYDINLATACAK.