>
ABD Başkanı
Donald Trump’ın
İran ile "tarihi bir uzlaşıya" varıldığı yönündeki açıklamaları ve bu hafta sonu itibarıyla bir mutabakat zaptı imzalanabileceğini duyurması, Tahran engeline takıldı. Katar aracılığıyla yürütülen arabuluculuk çalışmalarında, ABD'nin taslak metne eklemek istediği maddelerin İran tarafından kesin bir dille reddedildiği öğrenildi. İran yönetimi henüz nihai bir karara varılmadığını açıklarken, müzakere masasına ait 14 maddelik gizli taslak metni de basına sızdı.Sızan taslak metninin ardından açıklamalarda bulunan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, stratejik planlarını resmen ilan etti: "Anlaşma iki aşamalı. İlk aşama uygulanmazsa nükleer masaya oturmayız. Ayrıca Hürmüz Boğazı artık ücretsiz olmayacak!"
Bakan Arakçi stratejiyi açıkladı: "Nükleer konular ikinci aşamada"Medyada yer alan taslak metinlerin henüz resmi olarak onaylanmadığını belirten İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington’a güvenmediklerinin altını çizdi. Savaş alanında üstünlüğün İran'da olduğunu savunan Arakçi, stratejik planlarını şu sözlerle duyurdu:"ABD’de taahhütlerine sadık kalmayan kişilerle muhatabız. Bu nedenle anlaşmayı iki aşamaya böldük ve nükleer konuları kesinlikle ikinci aşamaya taşıdık. Mevcut aşamada ABD’nin nükleer talepleri kabul edilemez. İlk aşamada varılan anlaşmalar eksiksiz uygulanmazsa ikinci aşamaya asla geçmeyeceğiz. Altyapımıza yönelik saldırı tehditlerine boyun edecek olsaydık bunu çok önce yapardık."
"Hürmüz Boğazı’ndan geçişler artık ücretli"Bakan Arakçi’nin açıklamalarındaki en radikal ve küresel piyasaları sarsacak detay ise Hürmüz Boğazı'nın geleceğine yönelik oldu. Boğazın İran ve Umman egemenliğinde olduğunu hatırlatan Arakçi, tarihi bir dönüm noktasını ilan etti:"Hürmüz Boğazı’nda uluslararası bir su yolu bulunmamaktadır. İran ve Umman yıllarca burada güvenliği sağladı ve hizmetleri ücretsiz verdi. Ancak Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimi geçmişte olduğu gibi olmayacak. Boğazda sunulan hizmetler için artık ücret alınacak, bu hizmetler bedava olmayacak. Bu husus netleşmiştir."
"Savaşın bitmesi, İsrail’in Lübnan’dan çekilmesidir"Anlaşmanın bölgedeki tüm cepheleri kapsayacağını ve Hizbullah’ı asla yalnız bırakmayacaklarını vurgulayan Arakçi, "Savaşın sonlandırılması, İsrail’in Lübnan’ın güneyinde işgal ettiği bölgelerden tamamen geri çekilmesi anlamına geliyor. Bunu karşı tarafa açıkça ilettik" dedi. Arakçi ayrıca, İsrail’in bu barış sürecini bozmak için masaya engel çıkarmaya çalıştığını da sözlerine ekledi.
İşte sızan 14 maddelik gizli taslakİran resmi haber ajansı IRNA’da yer alan habere göre; nükleer bir taahhüt içermeyip doğrudan bölgesel savaşı bitirmeyi hedefleyen gizli taslağın öne çıkan maddeleri şunlar:- Lübnan dahil tüm cephelerde derhal ve kalıcı ateşkes sağlanması.
- ABD’nin, İran’ın iç işlerine karışmayacağını yazılı olarak teyit etmesi.
- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması.
-ABD'nin İran çevresindeki askeri varlığını sonlandırma taahhüdü.
- Hürmüz Boğazı’nın 30 gün içinde İran'ın belirlediği yeni kurallarla açılması.
- Petrol ve petrokimya yaptırımlarının askıya alınması, finansal kaynaklara tam erişim sağlanması.
- ABD ve müttefiklerinin, İran’ın yeniden inşası için en az 300 milyar dolarlık ekonomik destek sunması.
- Yaptırımların kaldırılması ve UAEA kararlarının iptali için 60 günlük müzakere başlatılması.
- İran’ın nükleer silah üretmeyeceğine dair taahhüdünü yinelemesi.
- Müzakere süresince ABD'nin bölgeye yeni askeri yığınak ve yaptırım yapmaması taahhüdü.
- Dondurulan 24 milyar doların serbest bırakılması; yarısının müzakereler başlamadan önce İran'a açılması.
- Anlaşmanın uygulanmasını takip edecek ortak bir denetim mekanizmasının kurulması.
- Nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararı ile tescil edilmesi.
- Dondurulan varlıkların yarısı bırakılmadan, petrol yaptırımları askıya alınmadan ve deniz ablukası kalkmadan müzakerelerin başlamaması şartı.
İran medyasına göre; füze programı ve bölgedeki direniş gruplarına verilen destekler müzakere gündeminden kesin olarak çıkarıldı.