Zeytin rekoltesi rekor seviye bekliyor: UZZK Başkanı'ndan önemli uyarılar

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mustafa Tan, zeytin üretiminde tüm zamanların en yüksek rekoltesinin beklendiğini belirtti. Ancak zeytinyağı üretiminde, tahmin edilen 588 bin tonluk hedefe ulaşma riskinin var olduğunu ifade etti. Tan, dip zeytinlerin ve seyrek ağaçların toplanmaması durumunun, bu hedefin gerçekleşmesini tehlikeye atabileceğini vurgu yaptı.

Zeytin rekolte verileri umut verici

Dr. Tan, 2026/27 sezonunda zeytin rekoltesinin 4 milyon 30 bin ton ile tarihî bir seviyeye ulaşacağını öngördüğünü açıkladı. Bu rekoltenin 1 milyon 163 bin tonunun sofralık zeytine ayrılması bekleniyor. Geri kalan yağlık zeytinlerden ise 588 bin ton zeytinyağı elde edilmeli. Bu rakamlarla Türkiye’nin zeytinyağında İspanya’nın ardından dünya ikinciliğine, sofralık zeytinde ise dünya birinciliğine bir kez daha yükseleceği vurgulandı.

Maliyetler ve fiyatlar arasında uçurum

Zeytin rekoltesindeki olumlu verilerin piyasa koşulları karşısında endişe yarattığını belirten Dr. Tan, zeytin ve zeytinyağı alım fiyatlarının, artan maliyetleri karşılamadığını söyledi. Zeytinin ortalama üretim maliyetinin 50-70 lira, zeytinyağının ise 240-280 lira civarında olduğunu belirten Tan, mevcut piyasa fiyatlarının ise sıradan zeytin için 20-35 lira, zeytinyağı için ise 170-200 lira arasında olduğunu aktardı.

Üretim tehditlerinin başında, yere dökülen zeytinlerin toplanamaması geldiğini ifade eden Tan, bu sorunun zeytin hasadının yüzde 30-40 oranında kayba uğramasına neden olabileceğini dile getirdi. Zeytinyağı randımanlarının normalde 1/5 oranında olması gerektiğini, ancak bu yıl 1/6-10 arasında değiştiğini vurguladı.

Çözüm önerileri

Dr. Mustafa Tan, mevcut risklerin fırsata dönüştürülmesi için atılması gereken adımları sıraladı. Bunlar arasında: Avrupa Birliği müktesebatına uygun olarak zeytinyağına kilogram başına yaklaşık 1 avro, sofralık zeytine ise 20 sent/avro fark ödemesi yapılması, ihracatçılara belirli miktarda vergi iadeleri sağlanması ve stoklama yardımları sunulması yer aldı.

Ayrıca Türkiye’nin Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde zeytinyağı ihracat kontenjanının artırılması gerektiğini belirten Tan, devlet destekli ticaret faaliyetlerinin de önemine dikkat çekti. İç tüketimin artırılması amacıyla zeytinyağının faydaları hakkında kamu spotları hazırlanması gerektiğini ifade etti.

ULUSAL ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI KONSEYİ (UZZK) YÖNETİM KURULU BAŞKANI DR. MUSTAFA TAN