Türkiye'deki fıstık üretimi don etkisiyle zayıf kalmaya devam ediyor

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) Dış Tarım Servisi (FAS) tarafından yayınlanan küresel tarım raporuna göre, Türkiye’nin 2026/27 pazarlama yılı Antep fıstığı rekoltesinin yüzde 10’a yakın artışla 130 bin tona ulaşması bekleniyor. Ancak, mevcut pazarlama yılının Antep fıstığı üretiminde "var yılı" olarak kabul edilmesine rağmen, rekolte beklentisinin önceki var yıllara kıyasla yüksek kalmadığı dikkate alındı.

Geçmişin izleri ve geleceğe dair tahminler:

Piyasa kaynakları, 2024/25 dönemindeki rekor rekoltenin ve geçen yılki don olaylarının etkilerinin hâlâ ağaçlarda hissedildiğini belirtiyor. Ayrıca, bahar aylarında bazı üretim bölgelerinde yaşanan dolu yağışlarının da bu durumu etkilediği ifade edildi.

Yağışlar yeni rekolteyi destekleyecek:

Türkiye’de Antep fıstığı üretiminin büyük kısmı yağmura bağlı olarak gerçekleşiyor. 2025 kışı ve 2026 ilkbaharında, özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde tatmin edici yağışlar kaydedildiği vurgulandı. Temmuz ve ağustos aylarında mevsim normallerine göre daha serin geçen havalar hasadı 1 ila 3 hafta geciktirdi. Yeraltı su seviyelerini artıran yağışların, önümüzdeki yılın rekoltesini olumlu yönde etkilemesi bekleniyor.

TÜİK verilerine göre, pazarlama yılı başında meyve veren ağaç sayısı yüzde 2 artışla 63,5 milyona, meyve vermeyen genç ağaç sayısı ise yüzde 42 artarak 38,3 milyona ulaştı. Gaziantep, Şanlıurfa, Siirt ve Diyarbakır illerinde yatırımlar sürerken, üreticilerin dönemsellik etkisini daha az hissetmek için Siirt çeşidine yöneldiği belirtildi.

İç piyasada yükselen fiyatlar ve tatlı ürünlerindeki maliyet artışları nedeniyle, 2026/27 pazarlama yılı için tüketim tahmininin yüzde 15 azalarak 140 bin ton seviyesine gerilediği bildirildi. Ağustos 2026 itibarıyla Türk lirası bazında perakende fiyatların geçen yıla göre yaklaşık yüzde 50 arttığı ifade edildi.

Türkiye’nin 2026/27 dönemi ihracatının 40 bin ton, ithalatının ise işleme ve yeniden ihracat amacıyla 50 bin ton seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor. Yıl sonu devir stoklarının ise 165 bin ton civarında olacağı tahmin ediliyor.

ANTEP FISTIĞI (ARŞİV)