Şalpazarı'nda kış hazırlığı: Geleneksel elma ve armut pekmezi imalatı sürüyor
Trabzon’un Şalpazarı ilçesinde, Oğuz Çepni Türklerinin nesilden nesile aktardığı geleneksel elma ve armut pekmezi yapımı, sonbahar aylarında büyük kazanlarda devam ediyor. Özenle toplanan meyveler, odun ateşinde saatler süren bir işlemle doğal pekmeze dönüştürülerek kış aylarında tüketilmek üzere hazırlanıyor.
Kış hazırlıkları için doğal meyveler
Sinlice Mahallesi’nde yaşayan yöre halkı, sonbaharın gelmesiyle birlikte kış hazırlıklarına başlıyor. Kendi bahçelerinde yetiştirdikleri elma ve armutları olgunlaşınca toplayan vatandaşlar, geleneksel yöntemleri kullanarak pekmez yapımına koyuluyor. Ağasar mutfağının geçmişten gelen lezzetleri arasında yer alan bu pekmez, aile büyüklerinden öğrenilen tarifler doğrultusunda hazırlanıyor.
Odun ateşinde kaynatma süreci
Toplanan armut ve elmalar, öncelikle temizlenip küçük parçalara ayrılıyor. Daha sonra evlerin bahçelerine kurulan büyük kazanlarda odun ateşinde kaynatılıyor. Yumuşayan meyveler ezilirken, elde edilen meyve suyu bakır ya da metal kazanlara aktarılıyor. Pekmezin oluşum sürecinin en zor aşaması, meyve suyunun ağır ağır kaynatılmasıdır. Kazanın başında bekleyen vatandaşlar, pekmezin dibinin tutmaması ve taşmaması için sürekli karıştırarak kıvamını kontrol ediyor. Kaynama işlemi sırasında suyun buharlaşmasıyla birlikte meyve suyu koyulaşıyor ve kendine özgü rengini, kokusunu alıyor. İstediği kıvama ulaşan pekmez, soğumaya bırakılmadan önce temiz kaplara dolduruluyor.
Önemli bir not olarak, geleneksel yöntemlerle hazırlanan elma ve armut pekmezine ilave şeker veya katkı maddesi eklenmiyor. Tamamen doğal meyve şekeri ve aromasıyla hazırlanan bu yöresel lezzet, özellikle soğuk kış günlerinde kahvaltı sofralarında kendine yer buluyor.
Ağasar’da pekmez yapımı sadece bir yiyecek hazırlama süreci değil, aynı zamanda aile dayanışmasının ve toprakla bağın bir göstergesi. Bu gelenek, geleceğe taşınmaya çalışılan önemli bir kültürel mirası temsil ediyor. Kaynayan her kazan, geçmişten gelen bir kültürü yaşatırken, hazırlanan her kavanoz da ailesel hatıraları gün yüzüne çıkarıyor.
TRABZON’UN ŞALPAZARI İLÇESİNDE OĞUZ ÇEPNİ TÜRKLERİNİN GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YAŞATTIĞI GELENEKSEL ELMA VE ARMUT PEKMEZİ YAPIMI, SONBAHAR AYLARINDA KURULAN BÜYÜK KAZANLARDA SÜRDÜRÜLÜYOR. DALINDAN ÖZENLE TOPLANAN MEYVELER, ODUN ATEŞİNDE SAATLER SÜREN ZAHMETLİ BİR ÇALIŞMANIN ARDINDAN YÖREDE 'ARMUT BALI' OLARAK DA BİLİNEN DOĞAL PEKMEZE DÖNÜŞTÜRÜLEREK KIŞ AYLARINDA TÜKETİLMEK ÜZERE HAZIRLANIYOR.