RTÜK, gençlerin medya kullanımı ve dijital okuryazarlık araştırmasının sonuçlarını duyurdu

RTÜK’ten gençlerin medya kullanımı ve dijital okuryazarlık araştırması

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından gerçekleştirilen ‘Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması-2025’, gençlerin ekran tercihleri, haber alma alışkanlıkları, yapay zeka kullanımları ve dijital farkındalık düzeyleri konusunda önemli sonuçlar ortaya koydu.

RTÜK, 15-21 yaş grubundaki gençlerin medya kullanım alışkanlıklarını ve dijital okuryazarlık düzeylerini incelemek amacıyla gerçekleştirdiği araştırmayı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) güncel nüfus verilerine uygun yaş ve cinsiyet kotalarıyla toplam 7 bin 511 genç ile bilgisayar destekli telefon anketi (CATI) yöntemiyle yaptı.

Gençlerin dijital okuryazarlık düzeyi yüksek

Yapılan araştırmaya göre, gençlerin yüzde 57,2’sinin dijital okuryazarlık düzeyinin yüksek olduğu, yüzde 28,9’unun orta ve yüzde 13,9’unun düşük seviyede olduğu belirlendi. 2022 yılı ile kıyaslandığında, düşük seviyedeki dijital okuryazarlık oranının yüzde 35,6’dan yüzde 13,9’a gerilediği gözlemlendi, yüksek dijital okuryazarlık düzeyine sahip gençlerin oranı ise yüzde 29,4’ten yüzde 57,2’ye yükseldi.

19-21 yaş grubunda yüksek dijital okuryazarlık düzeyinin oranı yüzde 62,4 iken, 15-18 yaş grubunda bu oran yüzde 53,4 olarak belirlendi.

Ofis programları kullanımında düşük oran

Gençlerin dijital becerileri arasında dikkat çeken bir bulgu, yalnızca yüzde 42’sinin Word, Excel ve PowerPoint gibi ofis programlarını etkin bir şekilde kullanabildiğidir. Bu durum, yapay zeka araçlarının yaygın kullanımı ile temel dijital beceriler üzerindeki etkiyi gözler önüne seriyor.

Dijital ayak izi farkındalığında gelişme

Yaklaşık yarısının dijital ayak izi farkındalığı yüksek olan gençlerin, yüzde 55,3’ünün bu konuda bilinçli olduğu görülüyor. Ancak, büyük bir bölümünün çevrim içi ortamda bıraktıkları dijital izler konusunda daha fazla bilinçlendirilmesi gerektiği ortaya çıkıyor.

Televizyon izleme süresi azaldı

2022 yılında 1 saat 40 dakika olan gençlerin günlük televizyon izleme süresi, 2025 yılı itibarıyla 40 dakikaya geriledi. Katılımcıların yüzde 77,4’ü son bir ay içinde televizyon izlediğini belirtirken, yalnızca yüzde 10,1’i televizyonu günlük olarak izlediğini ifade etti. Kadınların izleme oranı yüzde 80,4, erkeklerin ise yüzde 74,5 olarak kaydedildi.

İsteğe bağlı yayın platformlarında artış

İsteğe bağlı yayın platformlarına olan yönelimin arttığı ve son bir ay içerisinde bu platformları kullandığını belirten gençlerin oranının yüzde 65 olduğu kaydedildi. Bu platformların günlük kullanım oranı ise yüzde 9,7 oldu.

Radyo dinleme oranı geriledi

Radyo dinleme oranı, 2022 yılındaki yüzde 33,8'den, 2025’te yüzde 28,8’e düştü. Gençler arasında günlük radyo dinleme oranı ise yüzde 4,6 olarak belirlendi.

İnternet kullanımı yüksek

Gençlerin internet kullanım oranı yüzde 94,4 seviyesine ulaştı. Günlük kullanım oranı yüzde 78,1 olarak ölçülürken, gençlerin günlük ortalama internet kullanım süresi kadınlarda 4 saat 37 dakika, erkeklerde ise 4 saat 50 dakika olarak belirlendi.

Yapay zeka kullanımı yaygınlaşıyor

Araştırmaya göre, gençlerin yapay zeka uygulamalarına yoğun ilgi gösterdiği ve bu uygulamaları kullandığını belirtenlerin oranının yüzde 74,9 olduğu ifade edildi.

Sosyal medya kullanımı yaygın

Gençlerin sosyal medya kullanım oranı oldukça yüksek. Sosyal medyayı günlük kullananların oranı yüzde 70,8, son bir ay içinde kullananların oranı ise yüzde 89,2 olarak kaydedildi. Gençlerin sosyal medyada en çok gündemi takip etmek amacıyla (yüzde 86,6) bulunduğu görüldü.

Yaş sınırı talebi

Gençlerin yüzde 88,1’i sosyal medya kullanımında yaş sınırı olması gerektiğini ve bu yaşın en az 16 olması gerektiğini düşündüğünü belirtti.

Haber kaynakları

Gençlerin haber alma kaynakları arasında en çok tercih edilen mecra yüzde 82,4 ile sosyal medya iken, bu kaynağı yüzde 75,6 ile internet haber siteleri ve yüzde 53,7 ile televizyon takip etti. Sosyal medya fenomenlerinin doğru haber ulaşımında etkili olduğunu düşünen gençlerin oranı ise yüzde 47’dir.

Genel bir değerlendirme yapıldığında, gençlerin medya kullanım alışkanlıklarının dijitalleşme doğrultusunda değişimi, özellikle isteğe bağlı yayın platformları ve yapay zeka uygulamalarının kullanımındaki artış ile dikkat çekmektedir.

RTÜK ‘GENÇLERİN MEDYA KULLANIMI VE DİJİTAL OKURYAZARLIK ARAŞTIRMASI’ SONUÇLARINI AÇIKLADI