Prim borcu olan emekliye otomatik maaş kesintisi

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), prim borcu bulunan emeklilerin aylıklarından yüzde 10 oranında kesinti yapılacağını duyurdu. 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenen Ek Madde 24 kapsamında, SGK’nın 2026/19 sayılı genelgesiyle uygulama usul ve esasları netleştirildi. 

Kanun, SGK’dan gelir veya aylık alanların kendi sigortalılığı veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası (GSS) primi dahil prim ve prime ilişkin borçlarının, aylığın yüzde 25’ini geçmemek üzere kesinti yoluyla tahsil edilmesine olanak tanıyor. SGK ise uygulamada standart kesinti oranını yüzde 10 olarak belirledi. İşlem için icra takibi başlatılmayacak ve borçlunun onayı aranmayacak. 

Kimlerin aylığından kesinti yapılacak?

Genelgeye göre kesinti kapsamına girenler şunlar:

• Sürekli iş göremezlik geliri alanlar,

• Malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı alanlar,

• Aylık bağlandıktan sonra geçmişe dönük GSS veya kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borcu tespit edilenler,

• Ölüm (dul ve yetim) aylığı alan eş, çocuk, ana ve babalar.

Kendisinden aylık bağlanan kişinin sonradan prim borcu çıkması durumunda dul ve yetim aylıklarından da kesinti yapılacak. Vefat eden kişinin borcu yalnızca o kişi üzerinden bağlanan ölüm geliri veya aylığından tahsil edilebilecek; hak sahibinin kendi sigortalılığına bağlı aylığından veya başka bir sigortalıdan aldığı ölüm aylığından kesinti yapılamayacak. Hak sahibinin kendi prim borcu ise aldığı tüm gelir ve aylıklardan kesilebilecek. Birden fazla aylık alanlarda her bir aylıktan ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti uygulanabilecek. 

Hangi borçlar için kesinti yapılacak?

Tahsil edilecek borçlar arasında:

• Genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları,

• 506 sayılı eski SSK Kanunu kapsamındaki isteğe bağlı sigorta ve topluluk sigortası primleri,

• 4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları,

• Ek 5 (tarım/orman işçileri) ve Ek 6 (şehiriçi toplu taşıma aracı çalışanları ile ayda 10 günden az çalıştırılan sanatçılar) prim borçları,

• 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki borçlar,

• Belirli 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamındaki borçlar

yer alıyor. Öncelik sırası GSS borçlarına verilecek; ardından diğer borçlar, zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanarak tahsil edilecek. Nafaka borçları yasal olarak SGK alacaklarından önce gelecek. 

Uygulama tüm emeklileri değil, yalnızca SGK’ya prim veya prime ilişkin borcu bulunanları ilgilendiriyor. Bağ-Kur’dan emekli olanlar, emeklilik başvurusu sırasında borç kontrolü yapıldığı için bu uygulamadan genellikle etkilenmeyecek. Terör ve şeref aylıkları ise düzenlemeden muaf tutuluyor. 

Kesinti, borç bitinceye kadar devam edecek. Borç tutarında hata olduğunu düşünenler SGK’ya itiraz edebilecek.