Erciyes üniversitesi'nin geliştirdiği yerli radyasyon dedektörleri savunma sanayine katkı sunacak
Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş, Erciyes Nötrino Araştırma Grubu olarak yürüttükleri çalışmalarla savunma sanayisinin ihtiyaçlarına yönelik hem düşük voltajda hem de yüksek voltajda çalışan gama ve nötron dedektörleri geliştirdiklerini açıkladı. TÜBİTAK destekli projeyle geliştirilen bu dedektörün ulusal patentinin onaylandığını, uluslararası patent sürecinin ise devam ettiğini dile getiren Tıraş, yerli radyasyon dedektörü teknolojilerinin Türkiye'de geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı.
Uluslararası iş birlikleri ve araştırma faaliyetleri:
Tıraş, Erciyes Nötrino Araştırma Grubu'nun uluslararası bilimsel deneylerde yer aldığını ve radyasyon dedektörleri alanında yerli teknoloji geliştirmek için çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti. Nötrino parçacıklarının uzayda nükleer tepkimeler hakkında önemli bilgiler taşıdığını belirten Tıraş, bu parçacıkların özelliklerini anlamak amacıyla uluslararası iş birlikleri kurarak araştırmalarını sürdürdüklerini aktardı. Araştırma grubunun ABD'deki Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nda yürütülen ANNIE, NOvA ve DUNE deneyleri gibi projelerle işbirliği yapıldığına dikkat çekti.
Radyasyon dedektörlerinin önemi:
Geliştirdikleri ilk dedektörün ikincil iyonizasyon dedektörü olduğunu belirten Tıraş, bu dedektör ile elektron gibi yüklü parçacıkların radyasyon etkilerini incelemek için çalışmalar gerçekleştirdiklerini ifade etti. Ayrıca silikon tabanlı sistemler üzerine geliştirdikleri gama ve nötron dedektörlerinin TÜBİTAK tarafından desteklendiğini ve bunların ulusal patentinin onaylandığını kaydetti. Geliştirdikleri dedektörlerin özellikle insansız hava araçları (İHA) ve silahlı insansız hava araçları (SİHA) gibi sistemlerde radyasyon ölçümünde kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Tıraş, mevcut yüksek voltajlı dedektörlerin enerji ihtiyaçlarının sorun teşkil ettiğini belirtti.
Tıraş, "Düşük voltajla çalışan sistemlerin savunma sanayisinde önemli avantajlar sağlayacağına inanıyoruz" dedi. Özellikle kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehditler için gerekli olan radyasyon ölçüm sistemlerinin Türkiye'de geliştirilmesinin stratejik önemi üzerinde durdu.
Sonuç olarak, Türkiye'nin savunma sanayinde elde ettiği gelişmelerin desteklenmesi gerektiğinin altını çizen Tıraş, yerli üretim kapasitesinin artırılması üzerine çalışmalar yapacaklarını sözlerine ekledi.
ERÜ’den savunma sanayisine yerli radyasyon dedektörleri