Erciyes Üniversitesi radyasyon dedektörleri ile savunma sanayisine yeni bir katkı sunuyor
Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş, Erciyes Nötrino Araştırma Grubu olarak yürüttükleri projelerle savunma sanayisinin ihtiyaçlarına yönelik yerli radyasyon dedektörleri geliştirdiklerini bildirdi. Tıraş, düşük ve yüksek voltajda çalışan gama ve nötron dedektörlerinin TÜBİTAK destekli projelerle başarıyla geliştirilerek, ulusal patent onayının alındığını ve uluslararası patent sürecinin devam ettiğini belirtti.
Uluslararası iş birlikleri ve yerli teknoloji geliştirme
Tıraş, grubun uluslararası bilimsel deneylerde aktif olarak rol aldığını ifade ederek, nötrino parçacıkları ile ilgili çalışmalarda ABD'deki Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı ve California Berkeley Üniversitesi gibi önde gelen kuruluşlarla iş birliği yaptıklarını açıkladı. Bu parçacıkların araştırılması, uzayın derinliklerindeki nükleer tepkimeler ve Güneş’teki füzyon süreçleri gibi konularda önemli bilgiler sunmakta. Grubun çalışmaları arasında nötrino salınımlarının incelenmesi ve veri analizine yönelik yapay zeka uygulamaları da yer almakta.
Savunma sanayisi için hayati öneme sahip dedektörler
Tıraş, geliştirdikleri dedektörlerin özellikle savunma sanayisinde kullanıldığını belirterek, insansız hava araçları (İHA) ve silahlı insansız hava araçları (SİHA) gibi sistemlerin uçuş sırasında maruz kaldıkları radyasyonu ölçmenin kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Mevcut dedektörlerin birçoğunun yüksek voltajla çalıştığına dikkat çeken Tıraş, bu durumun ciddi enerji ihtiyacı doğurduğunu ve geliştirdikleri düşük voltajla çalışan silikon tabanlı dedektörlerin bu noktada önemli avantajlar sunduğunu ifade etti. Yaklaşık 28-35 volt seviyelerinde çalışabilen dedektörlerin savunma sanayisinde etkili bir çözüm sunması hedefleniyor.
Bölgesel radyasyon seviyelerinin izlenmesi ve doz ölçümlerinin yapılabilmesi için yerli sistemlerin stratejik önemi hakkında bilgi veren Tıraş, araştırma grubunun amacı doğrultusunda özellikle nötron etkileşimi ve yakalanmasına odaklandıklarını belirtti. Türkiye'nin yerli üretim kapasitelerini artırması gerektiğinin altını çizen Tıraş, özellikle nükleer teknolojiler, yarı iletkenler ve çip teknolojileri gibi stratejik alanlarda ilerlemenin önemine vurgu yaptı.
Sonuç olarak, Erciyes Nötrino Araştırma Grubu, hem yerli özellikleri taşıyan radyasyon dedektörleri geliştirmek hem de bu alandaki teknolojileri genç araştırmacılarla birlikte ilerletmek adına çeşitli çalışmalar yürütmektedir. Böylelikle Türkiye’nin savunma sanayisinde oldukça önemli bir katkı sunulması hedeflenmektedir.
ERÜ’DEN SAVUNMA SANAYİSİNE YERLİ RADYASYON DEDEKTÖRÜ