Sosyal Medya Devlerinin 'Temsilcilik' Oyunu
Türkiye'de sosyal medya şirketlerine getirilen temsilcilik zorunluluğu, uygulamada büyük ölçüde kalıcı bir çözüm sunmuyor. Uzmanlar, dijital reklam gelirlerinin hızlı artışının yanında, bu gelirlerin yurt dışına aktarılmasıyla ülkede ciddi ekonomik sorunların ortaya çıktığını belirtiyor.
Uzmanlardan Değerlendirmeler
Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık ve hukukçu Prof. Dr. Murat Volkan Dülger, sosyal medya platformlarının Türkiye’de gerçek anlamda ofis ve veri yapıları kurmamasının hukuki süreçleri zorlaştırdığını ve vergi kayıplarını büyüttüğünü vurguluyor. 2024 yılında 158 milyar TL olan dijital reklam harcamalarının 2025’te 200 milyar TL'ye çıkması, geleneksel medyanın gelir kaybını hızlandırırken, bu büyük bütçenin önemli bir kısmının yurt dışına gitmesi Türkiye ekonomisine zarar veriyor.
Temsilcilikler Sadece Formalite mi?
Prof. Dr. Kırık, 2020'de yürürlüğe giren yasayla günlük erişimi 1 milyonu aşan sosyal medya platformlarına temsilcilik açma zorunluluğu getirdiğini hatırlatarak, bu yükümlülüğün pratikte karşılığını bulamadığını ifade etti. "Bu şirketler kağıt üzerinde temsilcilik açtı, ama Türkiye’de aktif bir ofis yapısı oluşturmadılar. Mahkemeler bilgi talep ettiğinde yanıt genelde 'veriler yurt dışında' oluyor, bu da temsilciliklerin işlevini ortadan kaldırıyor," dedi.
Rekabet ve Vergi Sorunları
Kırık, dijital reklam gelirlerinin hızla arttığını belirterek, 2025’te %7.5 olan dijital hizmet vergisinin 2026’da %5’e, 2027’de ise %2.5’e düşmesinin Türkiye ekonomisi için ciddi bir kayıp oluşturduğunu belirtti. Prof. Dr. Dülger ise sosyal medya şirketlerinin Türkiye'deki temsilciliklerinin hukuki taleplere yanıt vermek amacıyla kurulduğunu, ancak gerçek anlamda bir işlevsellik sağlamadığını ifade etti.
Influencer Ekonomisi ve Eşitsizlik
Dülger, sosyal medya üzerinden yapılan reklamların e-ticaretin önemli bir kaynağı haline gelmesi ve influencer ekonomisinin büyüklüğüne dikkat çekerek, bu gelirin ne ölçüde vergilendirildiğinin tartışmalı olduğunu vurguladı. Uzmanlara göre, sosyal medya şirketlerinin Türkiye'deki eksik varlığı, yerli medyanın küçülmesine ve büyük reklam gelirlerinin yurt dışına çıkmasına neden olarak cari açığı artırıyor.
Sosyal medya devlerinin "temsilcilik" oyunu