Türkiye'de Tatlı Su Balıkları Üzerine Üzücü Bir Gerçek
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Doç. Dr. Cüneyt Kaya'nın yürütücülüğünü yaptığı bir araştırma, Türkiye'deki tatlı su balıklarının %33'ünün yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü'yle işbirliği içerisinde gerçekleştirilen bu araştırma, iç su balıklarının güncel durumunu analiz etmek amacıyla düzenlendi.
Tatlı Su Balıklarının Ekosistem İçindeki Önemi
Tatlı su balıkları, ekosistemlerin dengesinde kritik rol oynayan canlılardır. Bu balıkların varlığı, su kaynaklarının sağlıklı olduğunun en önemli göstergesidir. Doç. Dr. Kaya, araştırmanın amacı ile ilgili, "Yeni tanımlanan ve geçerliliğini yitirmiş türleri belirlemeyi, bilimsel belirsizlikleri gidermeyi ve tatlı su balıklarının tür sayısını güncel veri ile netleştirmeyi hedefledik" dedi.
Nesli Tükenen Türler ve Tehditler
Araştırmaya göre, Türkiye’nin iç sularında bulunan 367 yerli balık türünün %55’i endemiktir. Bu türlerin %38’i, yani üçte biri, kirlilik, kuraklık ve istilacı türler gibi tehlikeler nedeniyle yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Kayıplar içinde Gölcük dişlisazancığı ve Adana inci balığı gibi altı tür bulunuyor.
İstila Tehdidi ve Ekonomik Kayıp
Yerli türler üzerinde tehdit oluşturan yabancı türlerin sayısı 23 ile sınırlı kalırken, bu durumun yaratmış olduğu ekonomik kayıp 1960-2022 yılları arasında 4,1 milyar dolara kadar ulaştı. Doç. Dr. Kaya, yabancı türlerin yayılmasının önlenmesinin en etkili yolunun eğitim ve farkındalık olduğunu vurguladı.
Koruma Önlemleri ve Gelecek Üzerine Öneriler
Kaya, "Koruma için en önemli adım, kapalı havzaların doğal halini korumaktır. Plansız barajlar, suyun aşırı çekilmesi ve yabancı türlerin bırakılması gibi sorunların önlenmesi gerekmektedir," ifadelerini kullandı. Tatlı su balıklarının korunması için tüm paydaşların dikkatli olması, bilinçlenmesi ve koruma önlemlerine destek vermesi gerektiği belirtildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü koordinasyonunda Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından yürütülen araştırmada, Türkiye'de her 3 tatlı su balığından birinin tehlike altında olduğu tespit edildi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Temel Bilimleri Bölümü İç Sular Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cüneyt Kaya, Aa muhabirine açıklamalarda bulundu.