Nostalji Radyoları ile Kültürel Hafızayı Yaşatmak
Antalya'da Türk kültürüne olan ilgisiyle tanınan eğitimci Mehmet Can, sergilediği çalışır durumdaki nostaljik radyolarla geçmişin iletişim mirasını günümüze getiriyor.
Etnografik Koleksiyonlar ve Nostaljik Radyolar
Özel bir eğitim kurumunda yöneticilik yapan Can'ın ofisi, Türk kültürünün farklı dönemlerine ait çok sayıda eşyayı barındırıyor. Kilimlerden köstekli saatlere, eski paralardan sinilere kadar uzanan koleksiyonun en dikkat çekici kısmını nostaljik radyolar oluşturuyor.
Ahşap kasalı ve lambalı yapısıyla göz kamaştıran, 1930'lardan 1980'lere kadar uzanan dönemlere ait radyoların büyük bir kısmı hâlâ çalışır durumda. Fişe takıldıktan sonra ısınarak devreye giren lambalı sistemler, yalnızca dönemin teknik olanaklarını yansıtmakla kalmayıp aynı zamanda estetik tasarımlarıyla da dikkat çekiyor.
Kültürel Miras ve İletişim Aracı Olarak Radyo
Mehmet Can, gençlik yıllarından itibaren kültürel mirasa olan tutkusunun 25 yılda binlerce etnografik ürün ve sayısız eski radyo biriktirmesine yol açtığını belirtiyor. Radyo ile televizyondan geçiş dönemini yaşadığını ifade eden Can, o zamanlarda radyonun toplum için temel iletişim aracı olduğunun altını çiziyor.
Dönemin sosyal hayatında radyonun merkezi bir konuma sahip olduğunu ifade eden Can, o dönem insanlar arasında önemli bir etkileşim aracı olarak öne çıktığını aktarıyor. "Biz o geçiş dönemini yaşadık. Radyo dünyayla iletişim kurmanın en önemli aracıydı. Saat 18.00'de 'Arkası Yarın' programlarını beklerdik. İnsanlar köy kahvelerinde radyonun başına toplanırdı," diyor.
Eski Radyolara Duyulan Özlem
Mehmet Can, eski radyoların kendisine zaman zaman hediye edildiğini ve insanların geçmişle olan bağlarını yeniden kurduğunu belirtiyor. "Geçmişte yaşananlara duyduğumuz özlem nedeniyle eski radyoları gördüğümüzde, hele bir de çalışıyorsa sahiplenmek için yollar arıyoruz. Bazen insanlar evlerindeki radyoları 'Bunu en iyi siz saklarsınız' diyerek bize hediye ediyor," şeklinde konuşuyor.
Onarımlar ve Eğitimdeki Rolü
Koleksiyondaki bazı radyolar zamanla arıza yaptığında, uzmanlar tarafından titizlikle onarıldığını vurgulayan Can, eski üretim cihazların hem teknik hem estetik açıdan dönemin şartlarına göre büyük bir özenle yapıldığını aktarıyor. Ayrıca, okullarında elektrik-elektronik haberleşme bölümü bulunduğu için bu koleksiyonun öğrenciler için somut bir öğrenme materyali sunduğunu, öğrencilerin iletişim teknolojilerinin tarihsel gelişimini görme olanağı bulduğunu belirtiyor.
Türk kültürüne duyduğu ilgi doğrultusunda yıllar içinde çok sayıda etnografik eser toplayan eğitimci Mehmet Can, ofisinde sergilediği çalışır durumdaki nostalji radyolarla da geçmişin iletişim mirasını bugüne taşıyor.