Prof. Dr. Merdan Fayda, "İşlenmiş etlerde (sosis, sucuk, salam vb.) kullanılan kanserojen olduğu kesin olan ürünlerin tüketiminden kaçınılmalı ya da azaltılmalıdır" dedi.
2026 yılında yayımlanan ve 3 kıtadan yaklaşık 1.6 milyon kişinin dahil edildiği, 9 farklı çalışmanın birleştirilerek analiz edildiği geniş kapsamlı meta-analiz, beslenme alışkanlıkları ile kanser riski arasındaki ilişkiyi yeniden gündeme taşıdı. 16 yıla kadar takip süresi bulunan çalışmada, kırmızı ve işlenmiş et tüketmeyen bireyler (vejetaryenler, pesketaryanlar, veganlar ve Poloteryanlar) ile bunları tüketen gruplar karşılaştırıldı.
Araştırma sonuçlarında, kırmızı ve işlenmiş et tüketmeyen gruplarda bazı kanser türlerinde daha düşük risk oranları bildirildi. Araştırmaya göre; vejetaryenlerde pankreas kanseri, multipl miyelom, böbrek kanseri, prostat kanseri ve menopoz sonrası meme kanseri kırmızı ve işlenmiş et tüketenlere göre azalırken, yemek borusu kanseri riskinin arttığı görüldü. Bu durum, vejetaryenlerin bazı kanser türlerine daha az yakalanabileceğini ancak bazı kanser türlerinin artabileceğini gösteriyor.
Hayvan kaynaklı protein olarak sadece balığı tercih edenlerin de böbrek kanseri, menopoz sonrası meme kanseri, kolorektal kanser ve sigara ile ilişkili akciğer kanserinde kırmızı ve işlenmiş et tüketenlere göre daha az yakalandıkları dikkat çekti. Araştırmaya göre; vegan beslenen gruplarda ise kırmızı ve işlenmiş et tüketenlere göre hiçbir kanser sıklığında azalma görülmemiş, aksine kolorektal kanserlerde artış tespit edildi.
Çalışma ayrıca sigara kullanımı, genel yaşam tarzı, fiziksel aktivite düzeyi ve ultra işlenmiş gıda (UPF) tüketimi gibi faktörlerin sonuçlar üzerinde etkili olabileceğine dikkat çekti. Prof. Dr. Merdan Fayda, çalışmaya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Bu tür geniş ölçekli çalışmalar önemli veriler sunsa da sonuçların yalnızca et tüketimi üzerinden yorumlanması kolay değildir. İşlenmiş etlerde kullanılan kanserojen ürünlerin tüketiminden kaçınılmalı veya azaltılmalıdır. Unutulmamalıdır ki Dünya Sağlık Örgütü’ne göre kanser ölümlerinin yaklaşık yarısı değiştirilebilir faktörler ile engellenebilir. Sigara, alkol, fiziksel aktivite azlığı, aşırı kilolu olma gibi durumlar önemli birer risk faktörüdür."
Prof. Dr. Fayda, "Sadece kırmızı eti diyetten çıkarmak değil tüm bu faktörleri dikkate almak gerekir. Ayrıca bir kimse vejetaryen olabilir, ancak sağlıksız beslenme tercihleri yapıyor olabilir. Vegan beslenmenin kırmızı/işlenmiş ete göre herhangi bir kanseri azaltmaması belki de UPF ürünlerinin tüketimi ile açıklanabilir. Bu sebepten, saydığımız faktörlere dikkat ederken kırmızı ve işlenmiş et tüketiminin azaltılması bazı durumlarda kanseri azaltma anlamında fayda sağlayabilir."
PROF. DR. MERDAN FAYDA