Erzurum’da bir sahafta, eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’in danışmanı İrfan Ülkü’nün özel kalemi Ali Asker’e ait kütüphanenin arşivi açığa çıktı. Bu arşivde, Türkiye’de eşi benzeri bulunmayan ve orijinal dillerinde basılmış nadir eserler yer alıyor.
Yaklaşık 20 yıl önce İstanbul’da kapanmak üzere olan bir sahaf dükkanından edinilen 3000 kitaplık koleksiyon, Erzurumlu sahaflar tarafından kente taşındı. Bu kitapların büyük çoğunluğu, Azerbaycan tarihi, siyaseti ve edebiyatına dair eserlerle dolu. Kitaplar, Kiril alfabesi, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce ve Fransızca dillerinde basılmış.
Koleksiyon, 1930’lu yıllardan 1995 yılına kadar uzanan geniş bir dönemi kapsıyor. Yapılan incelemelerde, dünya siyasi tarihine yön vermiş pek çok gizli ve nadir eser tespit edildi. Eserler arasında Mustafa Kemal Atatürk’ün 100. yaşına özel olarak 1981 yılında Fransızca basılan bir kitap, Sovyetler Birliği’nin yumuşak devrim sürecini anlatan kitaplar, KGB belgeleri, Irak’ın eski lideri Saddam Hüseyin’in dönemine dair İngilizce eserler ve Jane Eyre’in 1942 Fransızca baskısı gibi dikkat çekici eserler bulunuyor.
Sahaf işletmecisi Okay Sönmez, bu tarihi koleksiyon hakkında şunları belirtti: "Yaklaşık 20 yıl önce Haydar Aliyev’in danışmanının özel kalemi Ali Asker’in kitaplığı İstanbul’da bir sahaf tarafından satın alındı ve kapanırken biz duyduk. Abimle birlikte İstanbul’a gidip kitapları aldık. Şu anda elimizde kalan eserler bu bölgede bulunuyor. Kitapların büyük bölümü Azerbaycan ile ilgili olduğu için genelde Azeri Türkçesi veya Kiril alfabesiyle basılmış eserlerden oluşuyor. Bunun yanı sıra Rusya dönemiyle ilgili kitaplar ve İngilizce eserler de mevcut.”
Sönmez ayrıca, "Elimizdeki kitapların çoğu Azerbaycan edebiyatıyla ilgili olup, Azerbaycan’dan alınan eserleri içermektedir. Özellikle Rusya ile ilgili kitaplar Kiril alfabesi veya İngilizce olarak mevcut,” şeklinde ekledi.
Ali Asker’in kütüphanesindeki nadir eserlerden bazıları arasında, 1930 ve 1940’lı yıllarda Azerbaycan’da basılmış kitaplar ve Boris Pasternak’a ait İngilizce yayınlar yer alıyor. Sönmez, “Günümüzde İngilizce baskıları bile oldukça değerli kabul ediliyor,” dedi.
Haydar Aliyev'in danışmanın kütüphanesi Erzurum'da bir sahafta çıktı