GKRY için NATO planı mı devrede?

>Fransa ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında imzalanan Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması (SOFA)’nın ardından bölgedeki askeri hareketliliği değerlendiren Emekli Tuğgeneral Prof. Dr. Fahri Erenel, bu adımların Türkiye'yi batıdan ve güneyden kuşatma amacı taşıyan faaliyetler zincirinin bir parçası olduğunu belirtti.

İsrail, ABD ve Fransa'nın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) topraklarındaki askeri varlığı ve son dönemde imzalanan SOFA (Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi) anlaşmaları, Doğu Akdeniz'deki dengeleri etkilemeye devam ediyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Emekli Tuğgeneral Prof. Dr. Fahri Erenel, söz konusu askeri yakınlaşmaların arka planını ve uluslararası hukuk boyutunu Haber365’e aktardı.

"Batıdan ve güneyden kuşatma amaçlanıyor"

SOFA anlaşmalarının geçmişinin 1950 öncesine dayandığını ve Türkiye dahil birçok ülkenin bu tür sözleşmeleri bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Erenel, son dönemdeki gelişmeleri şu şekilde değerlendirdi:

"ABD'nin daha önce Dedeağaç'ı kapsayacak şekilde yaptığı sözleşme, Fransa ile Yunanistan arasında imzalanan karşılıklı savunma taahhüdü ve son olarak Kıbrıs'ta atılan bu adımlar, aslında birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Bu üçlü yapının, Türkiye'yi batıdan ve güneyden tamamen kuşatma amaçlı faaliyetler olduğunu söylemek mümkündür. Fransa'nın Doğu Akdeniz'deki hamlelerini ABD'den bağımsız düşünmek büyük bir hata olacaktır."

Fransa'nın yaptığı hamlenin tam anlamıyla bir "Avrupa Birliği kuşatması" olduğunu ifade eden Erenel, sözlerine şöyle açıklık getirdi:

"Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) NATO üyesi olmadığı için bu ortaklık, AB kurucu anlaşmalarından Lizbon Anlaşması’nın 40. maddesine (karşılıklı savunma ve yardım taahhüdü) dayandırılıyor. Fransa bu yolla, 'Biz sadece bir AB üyesine bu madde kapsamında destek oluyoruz' algısı yaratarak kötü niyet taşımadığı izlenimi vermeye çalışıyor. Ancak arka planda, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi’nin talepleri doğrultusunda, Türkiye ile AB arasındaki Doğu ve Güney sınırını fiilen çizmeye çalışıyor."

"Mari askeri limanı 3-4 yıllık bir planın parçası"

Fransa'nın adadaki askeri varlığının ani bir gelişme olmadığını vurgulayan Erenel, Mari bölgesinde inşa edilen askeri limana dikkat çekti:

"Fransa’nın adada zaten bir ön anlaşması ve üssü bulunuyordu. Mari bölgesinde iki ya da üç yıl önce ilk kez bir askeri liman inşasına başlanmıştı. O dönem bu inşaat somut bir sözleşmeye dayanmıyordu. Yapılan son SOFA anlaşması, bu ihtiyacı karşılamak üzere ortaya çıktı. Dolayısıyla bu durum, 3-4 yıllık bir girişimin hukuki zemine oturtulmuş halidir."

“GKRY’nin NATO’ya girmesi için zemin hazırlanıyor"

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Avrupa Birliği liderliğine soyunduğunu belirten Erenel, sürecin NATO boyutuna dair şu öngörüde bulundu:

"Temmuz ayında Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi'nde Avrupa'da kuvvet bulundurma ve NATO'yu büyütme konularında bir konsensüs sağlanırsa, bu askeri altyapı çalışmalarının ilerleyen süreçte Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin NATO'ya giriş sürecine zemin hazırlayacaktır. Bu süreç, Türk ordusunun adadan çekilmesi gerektiği yönündeki iddiaları diplomatik olarak güçlendirme amacını taşıyor."

"Türkiye ve İngiltere'nin anlaşmaları veto etme hakkı var"

Bu anlaşmayla, İngilizlerin adadaki egemenlik sürecinden bu yana ilk kez garantör ülkelerin dışında resmi olarak yabancı bir gücün adaya geldiğini vurgulayan Erenel, Türkiye’nin veto hakkını hatırlattı:

"Londra ve Zürih Anlaşmaları, adadaki güvenliğin ve ortak kararların üç garantör devlet (Türkiye, İngiltere, Yunanistan) tarafından yürütülmesini öngörür. GKRY, 1960 anayasasına bağlı olduğunu iddia ederek Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağını dalgalandırıyor ancak güvenliği ilgilendiren bu askeri anlaşmaları tek taraflı yapıyor. Türkiye'nin ve diğer garantör İngiltere'nin bu yapılan anlaşmaları veto etme hakları olduğunu değerlendiriyorum. Kıbrıs’ta iki devletli çözüm iradesini zedelemeyecek şekilde, bu anlaşmaların Londra Anlaşması kapsamında tanınmayacağı resmi düzeyde vurgulanabilir ve bu konuda İngiltere ile diplomatik temaslar artırılabilir."