Artan Gerilim ve Potansiyel Çatışma
Profesör Kjetil Tronvoll, Norveç Oslo Üniversitesi'nde Barış ve Çatışma Çalışmaları alanında öğretim görevlisi olarak, Etiyopya ile Eritre arasındaki savaş riski hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Tronvoll, bu durumda 3 farklı kıtadan 10-15 ülkenin çatışmaya çekilebileceği endişesini dile getirdi.
Tarihsel Arka Plan
Eritre, 1952'de Etiyopya'ya bağlandıktan sonra 30 yıl süren bir bağımsızlık mücadelesinin ardından 1993'te referandumla bağımsızlığını kazandı. Ancak, 1998 yılında iki ülke arasında patlak veren savaşta on binlerce kişi yaşamını yitirmiş ve yüz binlerce insan yerinden edilmiştir. Bu savaşı müteakip, yaklaşık 20 yıl süren bir gerilim dönemi yaşanmıştır.
Diplomatik Gelişmeler
2018 yılında Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’in sınır konusunda olumlu adımlar atmasıyla ikili ilişkilerde bir iyileşme söz konusu olmuştu. Bu durum, Ahmed’e Nobel Barış Ödülü kazandıran süreçlerin temelini oluşturmuştur. Ancak 2020'de Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne yönelik meydana gelen saldırıların sonucunda yeniden başlayan çatışmalar, bölgedeki durumu karmaşık hale getirmiştir.
Yönetimler Arası İddialar ve Diplomasinin Önemi
Tronvoll, son zamanlarda Ethiopian hükümetinin Eritre ile deniz ve liman kullanımı konusundaki sürtüşmelere dikkat çekti. Eritre Devlet Başkanı Isaias Afwerki'nin Tigray savaşında TPLF’yi ortadan kaldıramaması, iki ülke arasındaki gerilimin artmasına neden olmuştur. Bu durum, Addis Ababa'nın yaptığı suçlamalarla daha da tırmanmaktadır.
Uluslararası Tehditler ve Çözüm Önerileri
Tronvoll, Etiyopya'nın kuzey sınırına askeri yığınak yapmasının yanı sıra artan sert söylemlerin önemine dikkat çekti. Etiyopya ile Eritre arasında olası bir çatışmanın yalnızca bu iki ülkeyi değil, Mısır, Somali, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi birçok bölgesel aktörü de etkileyebileceğinin altını çizdi. Bu nedenle, uluslararası toplumun gerilimi azaltmak adına daha fazla diplomatik baskı yapması gerektiğini ifade etti.
Bölgedeki istikrarın korunması adına, her iki ülkenin de barışçıl müzakerelere dönmesi büyük önem arz ediyor. Bu durum, yalnızca iki ülke için değil, bölgesel huzur açısından da kritik bir aşama olacaktır.
Norveç Oslo Üniversitesi Rektör Yardımcısı, Barış ve Çatışma Çalışmaları Profesörü Kjetil Tronvoll, AA muhabirine Etiyopya ile Eritre arasındaki ilişkilerin, Kasım 2022'de imzalanan Pretoria Anlaşması'nın ardından bozulmaya başladığını belirterek görüşlerini aktardı.