17.02.2026-12:49
(Son Güncelleme:17.02.2026-12:49)
Eşref Turgut Bitlis’in Şehadetinin 33. Yılında Rahmet, Minnet ve Saygıyla Anıyoruz
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kritik kademelerinde görev yapan ve 1990-1993 yılları arasında Jandarma Genel Komutanı olarak görev alan Orgeneral Eşref Turgut Bitlis, şehadetinin 33. yılında rahmetle anıyoruz. Bitlis, 17 Şubat 1993’te Ankara’da meydana gelen uçak kazasında şehadete ermiştir.
>Yıl 1992...
Şemdinli'de Hudut Tabur Komutanı genç bir Binbaşı…
“Dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve o dönemde Orgeneral Eşref Bitlis Jandarma Genel Komutanı...Eşref Bitlis Paşa uçak kazasından dört ay önce Şemdinli Alan Karakolu’na gelmiş, konuşmuştuk…Medyada yer alan ‘Bitlis Paşa ABD’nin PKK’ya yardım ettiğini biliyordu’ gibisinden tüm haberleri bir kenara koyunuz, ben açıklamıştım;Irak kuzeyindeki güvenli bölgede ABD’nin nasıl terörist yetiştirmiş olduğunu, sayılarının yirmi bini aştığını ve Cizre-Şemdinli hattının güneyinde olduklarını ve bu teröristlerin Türkiye’ye geçeceğini, köy karakol demeden saldırı yapacağını…Can kulağıyla dinlemişti beni, tehlikeyi görmüştü.Irak kaynaklı bu terör grubunun ülkeye girmesi halinde Türkiye’nin bir kan ve ateş gölüne dönüşebileceğini biliyordu.Ekim 92 harekâtı böyle şekillenmiş, bu almış olduğu son ve sağlam bilgiler temelinde düşünülmüş, planlanmıştı.Yakın Türk tarihinin en büyük kara harekâtı böyle başladı.Tam bu süreçte ABD, Ege Denizi’nde kendisiyle birlikte tatbikat yapan Muavenet Zırhlımızı vurdu.Neden mi?Ekim 92 Eşref Paşa harekâtını durdurmak için!Ama Eşref Paşa harekâtı ABD’ye rağmen başlattı…Amacı; Türkiye’nin zarar görmesini engellemek, bu ateşi Irak’ta söndürmek idi.Harekât başladı, terör örgütüne çok ağır darbe vuruldu, kalanları baharla birlikte temizlenecekti ama olmadı...17 Şubat’ta, Ankara’da uçak kazası sonucu Eşref Paşa yaşamını yitirdi.Mart 93’te Özal, terör örgütü PKK ile sözde ateşkes yaptı, operasyonlar durduruldu.Bu sözde ateşkes yeniden güç kazanan örgüt, 24 Mayıs 93’te Bingöl karayolunda 33 silahsız askerimizi, 2 öğretmen ve 2 sivil vatandaşımızı Bingöl’de kurşuna dizdi.Bingöl olayı basit bir terör eylemi değil, stratejik bir eylemdi.Eşref Paşa’nın dağılma noktasına getirdiği örgüt Özal ateşkesiyle toparlanmış, Bingöl katliamı ile Irak’ta olması gereken çatışmaları Türkiye’ye taşımıştır.Çıkan şiddetli çatışmalar sonucu, 93, 94 ve 95’te her yıl verilen şehit sayısı beş yüzden fazladır.Genelkurmay’ın Bingöl sonrası yaşanılanlarla ilgili değerlendirmesine bir bakınız:‘1992 yılında zayiatımız 496 şehit, 955 yaralı toplam bin 451,1993 yılına baktığımız zaman 538 şehit, 996 yaralı toplam bin 534,1994 yılına baktığımız zaman 867 şehit, 206 yaralı toplam 2 bin 927 bu yaralılardan bir kısmı tedavi edilmek suretiyle tekrar hayata döndü.1995 yılında 615 şehit, bin 342 yaralı, bin 957 zayiat var. Bu rakamlar gerçekten çok ürperticiydi.’Türkiye bu vahim trajik sonuca Özal’ın barış kardeşlik, akan kanlar dursun, demokratik çözüm, barış süreci diyerek terörist başı Öcalan’la yaptığı ateşkes sonrasında ulaşmıştır.Eşref Bitlis’in 3 Ekim 1992’de başlattığı ve bahar ayında tamamlanması gereken harekât da bu sözde ateşkese bağlı olarak yapılmamıştır…Orgeneral Eşref Bitlis...Türk Milleti’nin yetiştirdiği yiğit Komutan Eşref Bitlis’i saygıyla selamlıyorum.”> VATAN’A ADANMIŞ BİR HAYATIN PORTRESİ> Eğitim ve “kurmay” çizgisi: Komutanlığa giden yol> Bitlis; Kara Harp Okulu (1952) mezuniyetinin ardından Topçu Okulu, Kara Harp Akademisi (kurmaylık), Silahlı Kuvvetler Akademisi ve Almanya’da eğitim süreçlerini tamamladı. Bu hat, TSK’da üst komutanlıklara giden “kurmay kariyer” rotası olarak görülür. >
> 1) Kıbrıs Türk Alayı Komutanlığı (1974) – Kıbrıs Barış Harekâtı dönemi> Kaynaklarda, Bitlis’in Albay rütbesiyle Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında Kıbrıs Türk Alayı Komutanlığı görevine atandığı bilgisi yer almaktadır. Bu görevle birlikte aldığı sorumluluklar;• Bir alayın harekât/disiplin/sevk-idare sorumluluğu,• Personel ve lojistik düzenin kurulması,• Sahadaki emir-komuta zincirinin işletilmesi.> 2) Bolu Komando Tugay Komutanlığı (Tuğgeneral, 1978)Bitlis, 1978’de tuğgeneral rütbesine yükselerek Bolu Komando Tugay Komutanlığı yapmıştır. Bu dönemde komando birliklerinin eğitim, hazırlık, planlama süreçlerinin yönetimini sağlayan Bitlis, tugayın operasyonel kabiliyetini (hazırlık seviyesi, disiplin, sevk) sürdürme ve disiplinli biçimde hızlandırma anlamında önemli katkılar sağlamıştır. Ayrıca birliklerin tatbikat ve görev planlamasını yürütmekte idi.> 3) 28. Tümen Komutanlığı (Tümgeneral, 1982) – Kıbrıs> 1982’de tümgeneral olarak, Kıbrıs’ta 28. Tümen Komutanı olarak görev yapan Bitlis bu dönemde daha geniş bir sorumluluklar alarak Kıbrıs’ta önemli görevlere imza atmıştır. Birden fazla tugayın bağlı olduğu yapıda bölgesel güvenlik ve savunma düzeni hususlarında da önemli başarılar sağlamıştır. Özellikle kuvvet planlaması, idare, personel ve lojistiğin bütünsel yönetimini sağlama konusunda geniş bir yetki alanına sahipti.> 4) Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı (Korgeneral çizgisi, 1988)> Bitlis’in 1986’da korgeneral olduğu; 1988’de ise Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaptığı bilinmektedir.Bu görevin sahadaki karşılığı:• KKTC’deki Türk askeri varlığının genel komutası,• Kuvvetin eğitim, disiplin, güvenlik ve koordinasyon süreçlerinin yönetimi,• Sorumlu olunan bölgede askeri düzenin sürdürülmesidir.> 5) Jandarma Genel Komutanlığı (Orgeneral, 1990–1993)> Bitlis, 1990’da orgeneral rütbesine yükseldi ve Jandarma Genel Komutanlığına atandı. Jandarma Genel Komutanlığı, Türkiye’nin iç güvenlik mimarisinde kritik bir makamdır. Bu görevde de disiplin ve başarısı ile anılan Eşref Paşa Jandarma teşkilatının ülke geneli sevk ve idaresi, Asayiş/güvenlik görevleri, kırsal alan güvenliği ve teşkilatın kurumsal yönetimi, Personel, eğitim, lojistik, denetim ve koordinasyon süreçlerinde etkin rol almıştır.>
> Vatan sevgisine adanmış bir hayatın şehadete yükselişinin 33. Yılında Eşref Turgut Bitlis’i rahmet, minnet ve sevgiyle anıyoruz…>
Şemdinli'de Hudut Tabur Komutanı genç bir Binbaşı…
“Dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve o dönemde Orgeneral Eşref Bitlis Jandarma Genel Komutanı...Eşref Bitlis Paşa uçak kazasından dört ay önce Şemdinli Alan Karakolu’na gelmiş, konuşmuştuk…Medyada yer alan ‘Bitlis Paşa ABD’nin PKK’ya yardım ettiğini biliyordu’ gibisinden tüm haberleri bir kenara koyunuz, ben açıklamıştım;Irak kuzeyindeki güvenli bölgede ABD’nin nasıl terörist yetiştirmiş olduğunu, sayılarının yirmi bini aştığını ve Cizre-Şemdinli hattının güneyinde olduklarını ve bu teröristlerin Türkiye’ye geçeceğini, köy karakol demeden saldırı yapacağını…Can kulağıyla dinlemişti beni, tehlikeyi görmüştü.Irak kaynaklı bu terör grubunun ülkeye girmesi halinde Türkiye’nin bir kan ve ateş gölüne dönüşebileceğini biliyordu.Ekim 92 harekâtı böyle şekillenmiş, bu almış olduğu son ve sağlam bilgiler temelinde düşünülmüş, planlanmıştı.Yakın Türk tarihinin en büyük kara harekâtı böyle başladı.Tam bu süreçte ABD, Ege Denizi’nde kendisiyle birlikte tatbikat yapan Muavenet Zırhlımızı vurdu.Neden mi?Ekim 92 Eşref Paşa harekâtını durdurmak için!Ama Eşref Paşa harekâtı ABD’ye rağmen başlattı…Amacı; Türkiye’nin zarar görmesini engellemek, bu ateşi Irak’ta söndürmek idi.Harekât başladı, terör örgütüne çok ağır darbe vuruldu, kalanları baharla birlikte temizlenecekti ama olmadı...17 Şubat’ta, Ankara’da uçak kazası sonucu Eşref Paşa yaşamını yitirdi.Mart 93’te Özal, terör örgütü PKK ile sözde ateşkes yaptı, operasyonlar durduruldu.Bu sözde ateşkes yeniden güç kazanan örgüt, 24 Mayıs 93’te Bingöl karayolunda 33 silahsız askerimizi, 2 öğretmen ve 2 sivil vatandaşımızı Bingöl’de kurşuna dizdi.Bingöl olayı basit bir terör eylemi değil, stratejik bir eylemdi.Eşref Paşa’nın dağılma noktasına getirdiği örgüt Özal ateşkesiyle toparlanmış, Bingöl katliamı ile Irak’ta olması gereken çatışmaları Türkiye’ye taşımıştır.Çıkan şiddetli çatışmalar sonucu, 93, 94 ve 95’te her yıl verilen şehit sayısı beş yüzden fazladır.Genelkurmay’ın Bingöl sonrası yaşanılanlarla ilgili değerlendirmesine bir bakınız:‘1992 yılında zayiatımız 496 şehit, 955 yaralı toplam bin 451,1993 yılına baktığımız zaman 538 şehit, 996 yaralı toplam bin 534,1994 yılına baktığımız zaman 867 şehit, 206 yaralı toplam 2 bin 927 bu yaralılardan bir kısmı tedavi edilmek suretiyle tekrar hayata döndü.1995 yılında 615 şehit, bin 342 yaralı, bin 957 zayiat var. Bu rakamlar gerçekten çok ürperticiydi.’Türkiye bu vahim trajik sonuca Özal’ın barış kardeşlik, akan kanlar dursun, demokratik çözüm, barış süreci diyerek terörist başı Öcalan’la yaptığı ateşkes sonrasında ulaşmıştır.Eşref Bitlis’in 3 Ekim 1992’de başlattığı ve bahar ayında tamamlanması gereken harekât da bu sözde ateşkese bağlı olarak yapılmamıştır…Orgeneral Eşref Bitlis...Türk Milleti’nin yetiştirdiği yiğit Komutan Eşref Bitlis’i saygıyla selamlıyorum.”> VATAN’A ADANMIŞ BİR HAYATIN PORTRESİ> Eğitim ve “kurmay” çizgisi: Komutanlığa giden yol> Bitlis; Kara Harp Okulu (1952) mezuniyetinin ardından Topçu Okulu, Kara Harp Akademisi (kurmaylık), Silahlı Kuvvetler Akademisi ve Almanya’da eğitim süreçlerini tamamladı. Bu hat, TSK’da üst komutanlıklara giden “kurmay kariyer” rotası olarak görülür. >
> 1) Kıbrıs Türk Alayı Komutanlığı (1974) – Kıbrıs Barış Harekâtı dönemi> Kaynaklarda, Bitlis’in Albay rütbesiyle Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında Kıbrıs Türk Alayı Komutanlığı görevine atandığı bilgisi yer almaktadır. Bu görevle birlikte aldığı sorumluluklar;• Bir alayın harekât/disiplin/sevk-idare sorumluluğu,• Personel ve lojistik düzenin kurulması,• Sahadaki emir-komuta zincirinin işletilmesi.> 2) Bolu Komando Tugay Komutanlığı (Tuğgeneral, 1978)Bitlis, 1978’de tuğgeneral rütbesine yükselerek Bolu Komando Tugay Komutanlığı yapmıştır. Bu dönemde komando birliklerinin eğitim, hazırlık, planlama süreçlerinin yönetimini sağlayan Bitlis, tugayın operasyonel kabiliyetini (hazırlık seviyesi, disiplin, sevk) sürdürme ve disiplinli biçimde hızlandırma anlamında önemli katkılar sağlamıştır. Ayrıca birliklerin tatbikat ve görev planlamasını yürütmekte idi.> 3) 28. Tümen Komutanlığı (Tümgeneral, 1982) – Kıbrıs> 1982’de tümgeneral olarak, Kıbrıs’ta 28. Tümen Komutanı olarak görev yapan Bitlis bu dönemde daha geniş bir sorumluluklar alarak Kıbrıs’ta önemli görevlere imza atmıştır. Birden fazla tugayın bağlı olduğu yapıda bölgesel güvenlik ve savunma düzeni hususlarında da önemli başarılar sağlamıştır. Özellikle kuvvet planlaması, idare, personel ve lojistiğin bütünsel yönetimini sağlama konusunda geniş bir yetki alanına sahipti.> 4) Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı (Korgeneral çizgisi, 1988)> Bitlis’in 1986’da korgeneral olduğu; 1988’de ise Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaptığı bilinmektedir.Bu görevin sahadaki karşılığı:• KKTC’deki Türk askeri varlığının genel komutası,• Kuvvetin eğitim, disiplin, güvenlik ve koordinasyon süreçlerinin yönetimi,• Sorumlu olunan bölgede askeri düzenin sürdürülmesidir.> 5) Jandarma Genel Komutanlığı (Orgeneral, 1990–1993)> Bitlis, 1990’da orgeneral rütbesine yükseldi ve Jandarma Genel Komutanlığına atandı. Jandarma Genel Komutanlığı, Türkiye’nin iç güvenlik mimarisinde kritik bir makamdır. Bu görevde de disiplin ve başarısı ile anılan Eşref Paşa Jandarma teşkilatının ülke geneli sevk ve idaresi, Asayiş/güvenlik görevleri, kırsal alan güvenliği ve teşkilatın kurumsal yönetimi, Personel, eğitim, lojistik, denetim ve koordinasyon süreçlerinde etkin rol almıştır.>
> Vatan sevgisine adanmış bir hayatın şehadete yükselişinin 33. Yılında Eşref Turgut Bitlis’i rahmet, minnet ve sevgiyle anıyoruz…>
DİĞER Gündem HABERLERİ