Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukların yalnızca okul başarılarını değil, sosyal ilişkilerini ve duygusal gelişimlerini de etkileyebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, bu durumun belirtilerinin çoğu zaman ‘yaramazlık’ ya da ‘hareketlilik’ olarak değerlendirildiğine dikkat çekiyor. Yılmaz, "Dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik belirtileri göz ardı edilmemeli. Erken tanı ve doğru destek sayesinde çocukların akademik başarıları, sosyal ilişkileri ve yaşam kaliteleri önemli ölçüde artırılabilir" dedi.
DEHB’nin çocukluk döneminde başlayan ve yetişkinlikte devam edebilen bir bozukluk olduğunu belirten Medical Park Ordu Hastanesi’nden Psikolog Yılmaz, "DEHB belirtileri genellikle 3-4 yaşlarında fark edilse de daha erken dönemlerde de gözlemlenebilir. Bebeklik döneminde huzursuzluk yaşayan ve sakinleşmekte güçlük çeken çocuklar ilerleyen yıllarda ’yaramaz’ olarak adlandırılabilir. Özellikle okul döneminde akran ilişkilerinde yaşanan sorunlar, sınıf kurallarına uymakta güçlük ve akademik başarının düşmesiyle belirtiler belirginleşir," sözlerini ekledi.
Psk. Yılmaz, DEHB’nin her çocukta aynı şekilde seyretmediğini ifade ederek, "Bazı çocuklarda dikkat eksikliği ön plandayken, diğerlerinde hiperaktivite ve dürtüsellik baskın olabilir. Hiperaktif çocuklar yerinde durmakta zorlanabilir, ders sırasında sık sık ayağa kalkabilir ve sabırsız davranışlar sergileyebilir" diye konuştu.
Dikkat eksikliğinin yalnızca ders başarısını değil, günlük yaşamı da etkilediğini vurgulayan Yılmaz, "Dikkat eksikliği baskın olan çocuklarda dikkat süresi kısa olabilir. Bu çocuklar ödev tamamlamakta zorluk çekebilir ve unutkanlık yaşayabilirler. Ayrıca eşyalarını sık kaybedebilir ve planlama ile organizasyon becerilerinde güçlük çekebilirler" dedi.
Ailelerin tutumunun önemli rol oynadığına dikkat çeken Yılmaz, "DEHB tanısı alan çocuklarda günlük düzenin korunması, kuralların tutarlı uygulanması, olumlu davranışların takdir edilmesi çok önemlidir. Fiziksel cezadan kaçınılmalı, çocuk olumsuz bir davranış sergilediğinde önce sakinleşmesi sağlanmalı, ardından davranış üzerine konuşulmalıdır" ifadelerini kullandı.
Son olarak, çocuklarında dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik veya dürtüsellik belirtileri gözlemleyen ailelere seslenen Yılmaz, "Erken tanı ve doğru destek sayesinde çocukların akademik başarıları, sosyal ilişkileri ve yaşam kaliteleri artırılabilir. Bu nedenle belirtiler gözlemlendiğinde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması önem taşımaktadır" dedi.
MEDİCAL PARK ORDU HASTANESİ’NDEN PSİKOLOG FERAHNAZ ŞEYMA YILMAZ