Zonguldak'tan deprem sonrası hayat kurtaran sistem: Bina hasarını hızlı tespit edebiliyor
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve Dr. Seda Akduman, deprem sonrasında binalardaki muhtemel hasarın hızlı bir şekilde belirlenmesine yardımcı olacak bir sistem geliştirdi. Bu buluş, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından tescillendi.
Geliştirilen sistemin amacı nedir?
"Deprem Sonrasında Hızlı Bina Hasar Tespiti Yapılmasını Sağlayan Bir Sistem ve Buna Yönelik Bir Yöntem" adı verilen teknoloji, deprem sırasında binaların gerçekleştirdiği salınımları ölçerek, yapının tasarım aşamasında beklenen davranışıyla karşılaştırmayı hedefliyor. Bu şekilde, vatandaşların "Binam hasar aldı mı?" sorusuna hızlı bir yanıt verebilmeyi amaçlıyor.
İlk aşamada endişeleri azaltacak
Prof. Dr. Kutoğlu, deprem sonrasında vatandaşların bina güvenliği konusunda yaşadığı endişelere dikkat çekerek, sistemin başlangıçta bu korkuları azaltmayı hedeflediğini ifade etti. "deprem olduğunda vatandaşlarımız, bu sarsıntı gerçekten tehlikeli miydi? Bina bu sarsıntıya karşı iyi bir cevap verdi mi?" gibi soruların cevabını merak edebiliyorlar. Geliştirilen cihaz, bu sorulara yanıt vererek halkın içini rahatlatmayı amaçlıyor.
Her yapının kendine özgü doğal frekansı bulunduğuna dikkat çeken Kutoğlu, sistemin deprem kaynaklı sarsıntıları eş zamanlı olarak kaydedeceğini belirtti. Cihaz, batarya ile veya prize bağlanarak çalışabiliyor ve binanın tasarım periyodu ile meydana gelen sarsıntıyı karşılaştırarak mobil telefonlar üzerinden bilgi aktarımı yapacak.
Hızlı ön değerlendirme imkânı sunacak
Kutoğlu, sistemin deprem sonrası hızlı bir ön değerlendirme yapılmasına olanak tanıyacağını vurguladı. Yapılan ön değerlendirmede, sarsıntının normal olup olmadığına ilişkin bilgi vatandaşlarla paylaşılacak. Eğer sarsıntı beklenen düzeydeyse, vatandaşların içi rahat edecek; ancak bir tehdit varsa profesyonel destek alabilecekler.
Dr. Seda Akduman ise, deprem anında binaların beklenmedik davranışlar sergileyebileceğine işaret ederek, sistemin bu davranışları tespit etme konusunda önemli bir araç olacağını kaydetti. Geliştirilen sistem, binanın deprem sırasındaki davranışını, tasarım aşamasında hesaplanan hareketlerle karşılaştırarak hasar tespiti yapacak.
Yatırımcılardan destek bekleniyor
Akduman, otomatik hesaplamalar yaparak kullanıcıları bilinçlendirmeye yönelik çalışmaların devam ettiğini belirtti. Seri üretime geçebilmek için yatırımcı desteğine ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Akduman, sistemin Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasını hedefliyor.
Son olarak, bu sistemin yalnızca deprem sonrası değerlendirme yapmakla kalmayıp, Türkiye’nin yapı stokuna dair önemli bir veri tabanı oluşturarak, ülkenin deprem güvenliği konusunda daha bilinçli adımlar atmasına yardımcı olabileceği belirtiliyor.
DR. SEDA AKDUMAN AÇIKLAMALARDA BULUNDU.