Yozgat'ta ekmek ocağının askerlere olan inancı: Gelenek sürüyor
Yozgat’ın Sorgun ilçesindeki Çiğdemli Kasabası, askere giden gençlerin sağ salim dönmesine dair ilginç bir gelenekle tanınıyor: "ekmek ocağı". Bu gelenek, nesillerdir aktif olarak yaşatılıyor.
Halk arasında "ekmek ocağı" olarak bilinen ve Molla Ali’nin eski evi olarak anılan bu mekânın tarihi, 1914 yılına kadar dayanıyor. O dönem seferberlik sırasında, bölgeden askere giden 80 kişiden üçü, bu evden ekmek yiyerek yola çıkmış ve sağ salim geri dönmüştü. Diğer ailelerin kayıplar yaşadığı bu dönemde, bu üç kardeşin evlerine sağ olarak dönüşü, mekâna özel bir değer atfetti.
Gelenek nasıl başladı?
Kasaba halkından 68 yaşındaki Faruk Çelik, bu evin önemli geçmişini anlatarak, "Konuştuğumuz yer Molla Ali’nin eski evi. Tarihe göre buradan Yemen’e gidenler, harbe gidenler sağ salim döndü. Bu ocak, bunun için kabul ediliyor" dedi. Çelik, bugüne kadar pek çok asker adayının buradan yemek yiyip yola çıktığını belirtti.
63 yaşındaki Birol Palabıyık ise 1984 yılında askere gitmeden önce bu ocaktan ekmek yediğini ve görevini tamamladıktan sonra geri döndüğünü ifade etti. Palabıyık, "Bu ocaktan ekmek yedim, sağ salim döndüm. Gelenek hala sürüyor. Komşular da gençler askere giderken buradan lokma alıp gidiyorlar" dedi.
Geleneksel inanç ve sürekliliği
Bu özgün geleneğin kökenleri üzerine araştırmalar yapan yazar Osman Karaca, Çiğdemli Kasabası’ndaki ekmek ocağının hikâyesini öğrendiğini belirterek, "Yozgat çevrelerinde yaptığım araştırmalar sonucu bu geleneği keşfettim. Çiğdemli’deki askerlere ait bu evin geçmişi, sık sık köydeki gazilere sağ salim dönüşleri ile anılıyor" dedi.
Karaca, Çiğdemli’nin her zaman şehit vermeden geçmiş olması ve buradan ekmek yiyenlerin sağ salim dönme inancının köyde hâlâ sürdüğünü vurguladı. "İnanç ve ritüel hâline gelmiş bu gelenek, günümüzde de devam ediyor. Umarım Türkiye’de bir daha bu tür acılar yaşamayız" diye ekledi.
YOZGAT'IN SORGUN İLÇESİNE BAĞLI ÇİĞDEMLİ KASABASI'NDA, GEÇMİŞTE SAVAŞLARA GİDEN ASKERLERİN SAĞ SALİM DÖNDÜĞÜNE İLİŞKİN ANLATILARLA ANILAN "EKMEK OCAĞI" GELENEĞİ YILLARDIR YAŞATILIYOR.