Yapay zeka destekli dronlar ilk kez SHGM mevzuatına girdi
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nden yeni düzenleme
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), hazırladığı yeni "İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı" ile Türkiye'de dron kullanımında kapsamlı değişiklikler getiriyor. Bu düzenleme ile yapay zeka destekli otonom dronlar, ilk kez resmi mevzuat içinde yer alıyor.
Yeni lisans sistemi ve uygulamalar
Yeni talimat, dron pilotları için P0, P1 ve P2 olmak üzere üç kademeli yeni bir lisans sistemi sunuyor. P0 lisansı amatör kullanıcılara, P1 lisansı ticari uçuş yapan pilotlara, P2 lisansı ise görüş hattı dışı (BVLOS) uçuşlar ve yüksek riskli görevler için gerekecek.
Ek olarak, uzaktan tanımlama sistemleri, dijital hava sahası yönetimi ve merkezi takip sistemleri gibi birçok yeni uygulama hayata geçirilecek. Dron operasyonları artık dijital olarak takip edilecek ve hava sahası renk kodlarıyla yönetilecek.
Yapay zeka destekli dronlar mevzuatta
Yeni talimatla, Türkiye'de yapay zeka ile çalışan dronlar resmi olarak tanımlanmış durumda. Yapay zeka destekli otonom sistemler, "Uçuş sırasında çevresel koşullara uyum sağlayan, görev profilini dinamik biçimde güncelleyebilen ve İHA pilotunun müdahalesi olmaksızın karar alabilen makine öğrenmesi ya da yapay zeka tabanlı sistemler" olarak tanımlanıyor.
Bu sistemlerin kullanım esasları, SHGM tarafından yayımlanacak ayrı bir düzenlemeyle belirlenecek, bu sürecin tamamlanmasına kadar ise kontrollü izinle operasyonlar yürütülecek.
Dron trafiği dijital yönetimle kontrol altında
Yeni düzenleme ile İHATTYS (İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi) kurulacak. Bu sistem, dron uçuşlarını merkezi olarak takip edebilecek. Uçuş izinleri, tek sistem üzerinden alınacak ve çakışan uçuşlar sistem üzerinden tespit edilerek kullanıcılar uyarılacak.
Hava sahası, yeşil, turuncu ve kırmızı bölgeler olarak yeniden sınıflandırılacak. Yeşil bölgelerde belirli şartlar altında izin gerekmeyecekken, kırmızı bölgeler yetkili kurumlardan izin gerektirecek. Turuncu bölgeler ise izinle kullanılabilecek alanlar olarak tanımlanacak.
İHA koridorları ve uzaktan tanımlama sistemi
İlk kez görüş hattı dışındaki uzun mesafeli uçuşlar için "İHA koridorları" oluşturulacak. Bu koridorlar, lojistik, otonom teslimat gibi alanlarda kullanılacak.
Uzaktan tanımlama sistemi, basit oyuncak dronlar dışında kalan tüm kayıtlı insansız hava araçlarında zorunlu olacak. Uçuş sırasında dronların kimliği, konumu ve durumu dijital sistem üzerinden takip edilebilecek.
Mevcut dronlar ve sağlık koşulları
Öte yandan, eski dronların yeni sisteme uyum süresi için mevcut kullanıcılara 31 Temmuz 2027 tarihine kadar süre verildi. P2 lisansı alacak pilotların ise en az üçüncü sınıf sağlık sertifikasına sahip olmaları gerekecek.
Yapay zeka destekli dronlar ilk kez SHGM mevzuatına girdi