Yangın sonrası ormanların canlanması için bilimsel adımlar atılıyor
Karabük Üniversitesi’nde (KBÜ) başlatılan önemli bir proje, orman yangınları sonrası kızılçam ve karaçam odunlarında meydana gelen fiziksel, mekanik ve kimyasal bozulmaları detaylı bir şekilde inceleyerek, hammadde kayıplarının azaltılmasını hedefliyor. TÜBİTAK tarafından desteklenen bu çalışma ile özellikle yangın sonrası odun hammaddesinin ticari değerini koruyabilmesi için gerekli bilimsel veriler sağlanacak.
Projenin amacı ve süreçler:
Proje yürütücüsü Prof. Dr. Ufuk Coşgun liderliğinde, yangın görmüş odun hammaddesinin değer kaybı sürecinin belirlenmesi ve ormanların yeniden canlandırılmasına yönelik veri oluşturulması amaçlanıyor. Yangın sonrasında odun hammaddesinin hızlıca değer kaybetmesi, arazilerin zamanında boşaltılmasına ve kaliteli tomrukların daha düşük katma değerli ürünlerde kullanılmasına sebep olabiliyor.
Restorasyon süreleri ve analiz yöntemleri:
Projede, yangın görmüş odun hammaddesinin arazide tutulabileceği maksimum süreyi belirleyen "Restorasyon Periyot Genişliği" kavramı üzerinde durulacak. Çalışma boyunca, yangın etkisi altındaki alanlardan toplanacak 10 binin üzerinde numune, TS-ISO standartlarına uygun testlere tabi tutulacak.
Bu süreçte Karabük Üniversitesi Demir Çelik Enstitüsü’nde yer alan MARGEM laboratuvarlarında statik eğilme, elastikiyet modülü ve şok direnci gibi mekanik testler gerçekleştirilecek. Ayrıca, termal stres kaynaklı mikro-anatomik deformasyonlar ve kimyasal bozulmalar, çözüm yöntemleri ile incelenecek.
Ekonomik yönleri de ele alarak, Batı Karadeniz, Ege ve Akdeniz bölgelerinde 2023-2025 yılları arasında yaşanan orman yangınlarının hammadde arzı ve satış verileri analiz edilecek. Bu veriler, yangın sonrası orman yönetimi ve hammadde pazarlaması için bir bilimsel yol haritası oluşturulmasına yardımcı olacak.
Sonuç olarak, çalışmanın 12. Kalkınma Planı’ndaki sürdürülebilir orman yönetimi ve döngüsel ekonomi hedefleriyle uyumlu olduğu bildirilmekte, böylece yangın sonrası ekosistemlerin doğal gençleşme dinamiklerine uygun restorasyon faaliyetleri için sağlam bir altyapı geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
KARABÜK ÜNİVERSİTESİNDE (KBÜ) YÜRÜTÜLEN TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU (TÜBİTAK) DESTEKLİ PROJEYLE, YANGIN SONRASI KIZILÇAM VE KARAÇAM ODUNLARINDA MEYDANA GELEN FİZİKSEL, MEKANİK VE KİMYASAL BOZULMALAR ZAMANA BAĞLI OLARAK İNCELENEREK HAMMADDE KAYIPLARININ AZALTILMASI HEDEFLENİYOR.