VDK raporu sebze-meyvelerde fiyat oyununu ifşa etti: Çiftçi 6 TL’ye sattı, belgelerde 28 TL yazıldı
Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı (VDK), Türkiye'de en çok tartışılan "Ürün tarlada ucuzken markette neden pahalı?" sorusuna resmi verilerle yanıt verdi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyasına giren 14 Temmuz ve 3 Eylül 2026 tarihli iki kapsamlı raporda, 41 riskli mükellefin kayıtları mercek altına alındı. Çiftçi beyanları, müstahsil makbuzları ve e-faturaların karşılaştırılmasıyla devasa bir usulsüzlük ağı tespit edildi.
Çiftçi 6 liraya sattı, belgeye 28 lira yazıldı
VDK müfettişlerinin hazırladığı raporda, ürünlerin kâğıt üzerinde nasıl suni olarak pahalılaştırıldığını gösteren çarpıcı örnekler sıralandı:
Mandalina: Üretici ürününü 6-8 TL’ye sattığını beyan etmesine rağmen, müstahsil makbuzuna 28 TL maliyet yazıldı. Şirketin satış fiyatı 31,82 TL olunca, kâğıt üzerinde firmanın kilo başına neredeyse hiç kâr etmediği süsü verildi.
Elma ve Patates: Çiftçinin 4-5 TL'ye sattığı sanayi tipi elma 9,50 TL; 7-12 TL'ye satılan patates belgede 20 TL maliyet olarak kayda geçti.
Limon: Üreticinin 35 TL'ye elden çıkardığı limon, makbuzlarda 70-78 TL olarak gösterildi.
Sadece fiyat değil, tonaj da katlandı
Sistemde yalnızca ürün fiyatlarının değil, satılan miktarların da kâğıt üzerinde katlanarak şişirildiği anlaşıldı. 60 ton sarımsak üreten bir çiftçi adına 800 ton sarımsak makbuzu düzenlendiği, 400-500 ton patates satan bir üreticinin belgesine ise 1 milyon 741 bin kilo patates yazıldığı görüldü.
Ölüler adına milyonluk hayali makbuzlar
Soruşturmadaki en sarsıcı tespit ise hayatını kaybetmiş vatandaşlar adına kesilen belgeler oldu. İncelemelerde; hayatını kaybetmiş 49 kişi adına 2,5 milyon TL'lik, başka bir firmada ise 6 ölü kişi adına 5,88 milyon TL'lik müstahsil makbuzu düzenlendiği belirlendi. Ayrıca hiçbir ticareti olmayan veya çiftçilik yapmayan şahıslar adına da hayalî satış belgeleri oluşturulduğu kayıtlara geçti.
Şişirilmiş maliyet oyunu nasıl işliyor?
Vergi müfettişleri devasa fiyat farklarının arkasındaki 5 aşamalı mekanizmayı şöyle özetledi:
Ürün çiftçiden gerçek ucuz fiyatıyla alınır.
Çiftçi adına fahiş fiyat veya yüksek miktar içeren sahte/naylon müstahsil makbuzu kesilir.
Şirketin resmi alış maliyeti kâğıt üzerinde aşırı yükseltilir.
Şişirilen maliyet, yüksek satış fiyatına yaklaştırılarak kâr marjı sembolik seviyelere çekilir.
Böylece hem yüksek market fiyatları resmiyet kılıfına uydurulur hem de elde edilen muazzam ekonomik kazanç vergi dışı bırakılır.
Kaynak: İHA