Van Gölü'ndeki küçülmenin sebepleri ve önemi: 35 yılda 31 kilometrekare alan kaybı
BİTLİS (İHA) – Anadolu Su Altı Araştırmaları ve Sporları Derneği (ASAD) üyesi Harita Bilimci Prof. Dr. Murat Yakar, uydu görüntüleri aracılığıyla
Van Gölü’nün yıllar içindeki yüzey alanı değişimlerine dair önemli bulgular paylaştı. 1990, 2015 ve 2025 yıllarındaki su yüzey alanlarının karşılaştırılmasıyla yapılan analizler, gölün son 35 yılda toplamda 31 kilometrekare küçüldüğünü ve bu küçülmenin büyük bölümünün yalnızca son 10 yılda gerçekleştiğini ortaya koydu.
35 Yıldaki büyük değişimler
ASAD tarafından desteklenen "Geleceğim Van Gölü’nde Saklı 14-18 Yaş Gençler İçin Su Altı Teknolojileri ve Kariyer Rotası" projesi çerçevesinde yürütülen bu çalışmada, 1990 ve 2015 yıllarındaki göl yüzeyi yaklaşık 3 bin 577 kilometrekare olarak belirlenirken, 2025 yılı itibarıyla bu alan 3 bin 546 kilometrekareye düştü. Yani 1990-2015 yılları arasındaki 25 yıllık dönemde yaklaşık 4 kilometrekare kayıp yaşanırken, son 10 yılda yaşanan kayıp ise 27 kilometrekare olarak hesaplandı.
Uzaktan algılama ile yapılan analizler
Prof. Dr. Murat Yakar, bu analizler için uydu sistemlerinden elde edilen verileri kullandıklarını belirtti. Landsat 4-5 ve Landsat 8-9 uydu görüntüleri kullanılarak yapılan incelemelerde, Normalize Edilmiş Fark Su İndeksi (NDWI) gibi metotlarla su ve kara alanlarının ayrımının yapıldığını vurguladı.
Gölün farklı dönemlerdeki yüzey alanlarının matematiksel hesaplamaları, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında gerçekleştirildi. Yakar, "Bu tür bilimsel çalışmalar, su kaynaklarında meydana gelen değişimlerin belirlenmesi açısından büyük önem taşıyor" dedi.
Gölün korunması için öneriler
Bölgedeki su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir yönetimi için bilimsel verilerle düzenli izleme çalışmalarının yapılması gerektiğine vurgu yapan ASAD Bitlis Temsilcisi Doç. Dr. Cihan Önen, Van Gölü’nün ortak bir doğal miras olarak gelecek kuşaklara aktarılması için önemli bir sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Bu çerçevede, Van Gölü’ndeki değişimlerin nedenlerinin anlaşılması ve iklim verilerinin de dahil edildiği uzun dönemli analizlerin gerçekleştirilmesi gerektiği dile getirildi.
ASAD’IN UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ KULLANARAK GERÇEKLEŞTİRDİĞİ ANALİZLERDE, VAN GÖLÜ’NÜN SU YÜZEY ALANININ 1990-2025 YILLARI ARASINDA YAKLAŞIK 31 KİLOMETREKARE AZALDIĞI BELİRLENDİ. ALAN KAYBININ YÜZDE 87’SİNİN İSE SON 10 YILDA GERÇEKLEŞTİĞİ TESPİT EDİLDİ.