Uluslararası Adalet Divanı kararını verdi: Myanmar, Arakanlı Müslümanlara soykırım yaptı
Birleşmiş Milletler'in en yüksek yargı organı Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ın 2017 yılında Arakan eyaletinde yaşayan Rohingya Müslümanlarına yönelik askeri operasyonlarda soykırım gerçekleştirdiğine karar verdi. Hollanda'nın Lahey kentinde 19 Kasım 2026'da açıklanan karar, uluslararası hukuk tarihinde bir ilk oldu. Mahkeme, Myanmar'ın Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiğine 9'a karşı 6 oyla hükmetti.
Binlerce sivil öldürüldü, köyler yakıldı
Mahkeme kararında, Myanmar güvenlik güçlerinin 2017'deki operasyonlarda binlerce Arakanlı sivili öldürdüğü, yaygın cinsel şiddet uyguladığı ve çocuklara yönelik ağır ihlaller gerçekleştirdiği belirtildi. Yüzlerce köyün yakıldığı veya yıkıldığı, Bangladeş'e kaçmaya çalışan sivillerin de saldırılara maruz kaldığı kaydedildi. Yargıçlar, bu eylemlerin askeri operasyonlarla açıklanamayacağına ve Rohingya nüfusunun önemli bir bölümünü yok etme kastı taşıdığına hükmetti.
Myanmar'a tazminat ve güvenli dönüş yükümlülüğü
UAD, Myanmar yönetiminden soykırım suçlarına karıştığından şüphelenilen kişilerin soruşturulmasını ve gerekli görülmesi halinde yargılanmasını istedi. Benzer ihlallerin tekrarlanmaması için önlemler alınması da kararda yer aldı. Mahkeme ayrıca yerinden edilen Arakanlı Müslümanların güvenli, gönüllü ve insan onuruna uygun şekilde evlerine dönebilmelerini, ailelerin yeniden bir araya getirilmesini ve mağdurlara tazminat ödenmesini kararlaştırdı. Tazminatın miktarı ve ödeme yöntemi sonraki aşamada belirlenecek. Myanmar'ın alınan önlemler ve tazminat sürecine ilişkin iki yıl içinde mahkemeye rapor sunması gerekiyor.
700 binden fazla Arakanlı Bangladeş'e kaçtı
Myanmar ordusunun 2017'de başlattığı operasyonların ardından 700 binden fazla Arakanlı Müslüman, can güvenliği nedeniyle Bangladeş'e sığındı. Bugün de çok sayıda Rohingya mülteci, Bangladeş'teki kamplarda yaşamını sürdürüyor. Karar, yıllardır ülkelerine dönmeyi bekleyen Arakanlı Müslümanlar açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi. Ancak hüküm, mültecilerin dönüşünün kendiliğinden gerçekleşeceği anlamına gelmiyor; uygulama Myanmar yönetiminin yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı.
Dava Gambiya tarafından açılmıştı
Myanmar'a karşı dava, Gambiya tarafından 2019 yılında Uluslararası Adalet Divanı'na taşındı. Gambiya, Myanmar'ın Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini ileri sürdü. Yedi yıl süren yargılama sonucunda verilen karar kesin ve temyize kapalı. Myanmar yönetimi ise süreç boyunca soykırım suçlamalarını reddederek operasyonların silahlı isyancılara karşı yürütüldüğünü savundu.