Türkiye'nin sağlık krizlerine hazırlıkta öncülüğü: New York'ta uluslararası bir lansman yapıldı
Türkiye, Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) ve The Lancet dergisi iş birliğiyle kurulan NUS-Lancet PRIME Komisyonu'nun New York'ta düzenlenen lansmanında temsil edildi. Bu komisyonda, gelecekte yaşanabilecek sağlık krizlerine hazırlık amacıyla insan odaklı yaklaşımların güçlendirilmesi hedefleniyor.
Raporun içeriği ve Türkiye'deki katkılar
Komisyon, 20 ülkede yürütülen üç yıllık çalışmalara dayanarak Eşitlik için Pandemiye Hazır Olma Dönüşümü (Transforming Pandemic Readiness for Equity) başlıklı raporunu açıkladı. Bu raporda, Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmalar Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma ve Uygulama Merkezi (KUISCID) tarafından desteklendi. KUISCID Kurucu Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül ve Bahçeşehir Üniversitesi'nden Prof. Dr. Özge Karadağ bu sürece katkıda bulundu.
Prof. Dr. Karadağ, New York'taki toplantıya bizzat katılarak Türkiye'yi temsil etti ve elde edilen deneyimlerin, global pandemi hazırlığı tartışmalarına entegrasyonuna yardımcı oldu. Rapor, sağlık çalışanlarının yanı sıra sosyal koşullar ve kurumsal güvenin de pandemi dayanıklılığında kritik unsurlar olduğuna dikkat çekti.
Beş temel kırılganlık ve öneriler
PRIME Komisyonu, gelecekteki pandemilere karşı toplumları korumayı zorlaştıran beş temel sistemik kırılganlık alanı belirledi: temel ihtiyaçların güvencesizlikle karşılanması, barınma sorunları, sağlık sistemlerine erişimdeki engeller, bilgi güvenini kaybetme ve kırılgan sosyal sistemler. Bu kırılganlıkların ortadan kaldırılması gerektiği vurgulandı.
Ayrıca raporda, pandemilerin etkilerini azaltmak için hızlı ve adil aşı erişiminin hayati önemi üzerinde duruldu. Modeller, aşıların hızlı dağıtımının can kayıplarını büyük ölçüde azaltabileceğini gösteriyor. Türkiye de bu konuda atılacak adımlarla, COVID-19 sonrası daha dayanıklı bir sağlık politikası oluşturmayı hedefliyor.
Toplantı, PRIME çalışmalarının başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Gelecek süreçte, farklı ülkelerde bu yaklaşımların uygulanması, bölgesel bilimsel yayınlar hazırlanması ve sağlık sistemleri içinde nasıl kullanılabileceği üzerine sağlanacak uluslararası iş birliği ile ilerleme kaydedilecek.
PROF. DR. ÖNDER ERGÖNÜL