Türkiye-Lİbya anlaşmasının mimarı Prof. Dr. Cihat Yaycı'ya Bingazi'de yoğun ilgi

Libya’nın Bingazi kentinde 3-5 Kasım tarihlerinde düzenlenen “Terörizmle Mücadele ve Düzensiz Göçün Azaltılmasına Yönelik Uluslararası Ortaklık Konferansı”, farklı ülkelerden diplomatları, güvenlik uzmanlarını, akademisyenleri ve üst düzey devlet yöneticilerini bir araya getirdi.

Konferansa özel davetli konuşmacı olarak katılan Mavi Vatan Doktrini’nin ve Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanları Sınırlandırma Anlaşması’nın mimarı, anlaşmanın harita ve koordinatlarını bizzat çizen Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, hem güvenlik hem de deniz yetki alanları konusunda önemli mesajlar verdi.

Prof. Dr. Cihat Yaycı, konferans kapsamında sunduğu “Güvenliğin Üç Boyutu: Düzensiz Göçün Yönetiminde Ulusal Güvenlik, Toplumsal Güvenlik ve Göçmenlerin İnsan Güvenliğinin Uzlaştırılması” başlıklı akademik tebliğinde düzensiz göç krizini kapsamlı bir bakış açısıyla ele aldı.

Göç meselesinin yalnızca sınır kontrolleri veya insani yardım paketleriyle çözülemeyeceğini belirten Yaycı; devletlerin egemenlik hakları, toplumların iç huzuru ve göçmenlerin temel güvenlik haklarının bir bütün olarak ele alınması gerektiğini vurguladı.

Yaycı, gerçekleştirdiği sunum ve temaslarda Türkiye ile Libya arasında imzalanan Deniz Yetki Alanları Mutabakatı’nın bilimsel ve hukuki temellerini ayrıntılarıyla aktardı. Anlaşmanın tek taraflı bir kazanım olmadığını, Libya’nın Doğu Akdeniz’deki haklarını güvenceye aldığını belirten Yaycı, şu kritik başlıkların altını çizdi:

40.000 km² İlave Deniz Alanı: Yunanistan’ın Sevilla Haritası merkezli sınırlandırma tezlerine kıyasla Libya, bu anlaşma sayesinde yaklaşık 40 bin kilometrekare daha geniş bir deniz egemenlik alanına kavuştu.

Deniz Yetki Alanları ve Kıta Sahanlığı: Libya’nın Doğu Akdeniz’deki uluslararası hakları tescillendi ve gasp girişimlerinin önüne geçildi.

Enerji ve Doğal Kaynak Menfaatleri: Deniz tabanında yer alan zengin petrol, doğal gaz ve hidrokarbon rezervleri üzerindeki Libya egemenliği korundu.

Denizden Komşuluk Hukuku: Türkiye ile Libya’nın Doğu Akdeniz’de karşılıklı kıyılara sahip iki komşu devlet olduğu gerçeği, coğrafi ve hukuki temellere oturtuldu.

Bölgesel Stratejik Üstünlük: Trablus ve Bingazi hattında Libya’nın Doğu Akdeniz enerji ve denizcilik jeopolitiğinde vazgeçilmez bir aktör haline gelmesi sağlandı.

Prof. Dr. Cihat Yaycı, 2019 yılındaki resmi imzadan önce hazırladığı bilimsel çalışmanın Arapça edisyonunu katılımcılara tanıttı. Yaycı, konferans alanında Libyalı yöneticiler, akademisyenler ve katılımcılar için kitabını imzaladı, yerel ve yabancı basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Temaslarında Ankara ile Trablus-Bingazi arasındaki ilişkilerin yalnızca dönemsel siyasi çıkarlara dayanmadığını, ortak bir tarih ve sarsılmaz kardeşlik bağına sahip olduğunu hatırlatan Yaycı, Bingazi Üniversitesi Rektörü başta olmak üzere Doğu Libya’daki kurum temsilcileri, yabancı diplomatlar ve askeri bürokratlarla bir dizi ikili görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmelerde Libyalı muhataplar, deniz anlaşmasının Libya’nın ekonomik geleceği ve egemenlik hakları açısından taşıdığı değeri sunulan somut verilerle çok daha net kavradıklarını belirterek Yaycı’nın çalışmalarına tam destek verdi.