Türk bilim insanlarının prostat kanserine yönelik çığır açan nanoteknoloji çalışması
Biruni Üniversitesi ile Almanya’daki Martin Luther Üniversitesi Halle-Wittenberg iş birliğiyle yürütülen yeni bir araştırma, prostat kanseri hücreleri üzerindeki nanoteknolojik etkileri mercek altına alıyor. Doç. Dr. Zihni Onur Çalışkaner liderliğindeki disiplinlerarası çalışma, demir esaslı metalorganik çerçeve nanomalzeme yapılarının, kanser hücreleri üzerindeki etkilerini inceliyor. Çalışmanın sonuçları, belirli doz ve zamanlama ile bu yapıların kanser hücrelerinin canlılığını önemli ölçüde azalttığını ortaya koydu.
Demir tabanlı nanomalzemeler üzerinde yapılan incelemeler:
Araştırmada, üç farklı demir tabanlı metalorganik çerçeve (Fe-MOF) esaslı nanomalzeme üretildi. Bu malzemelerin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri detaylıca incelenerek, PC-3 prostat kanseri hücreleri üzerindeki etkileri değerlendirildi. Ayrıca, bu nanomalzemelerin kemoterapide kullanılan doksorubisin ile birlikte ve manyetik alan altında nasıl etki gösterdiği araştırıldı.
Öne çıkan bulgular:
Çalışkaner, laboratuvar ortamında yapılan deneylerin bulgularının sağlık alanında henüz bir tedavi yöntemine dönüşmediğini vurguladı. Ancak elde edilen veriler, nanomalzemelerin yapı değişikliklerinin kanser hücrelerinin tepkilerini nasıl etkileyebileceğine dair önemli ipuçları sunuyor. Bu çalışma, aynı zamanda demirin kaynağı ve bağlayıcı molekül gibi faktörlerin, nanomalzeme özellikleri ile hücrelerdeki etkiyi belirlemede kritik olduğunu göstermektedir.
Çalışma, manyetik alan uygulamaları sırasında gözlemlenen hücresel etkilerin arttığını da içeriyor. Çalışkaner, 48 saatlik uygulamalarda bazı gruplarda hücre canlılığında belirgin bir azalma görüldüğünü bildirdi. Bu bulgular, ilerde kanser tedavisinde potansiyel bir uygulama alanı yaratabilir.
Araştırma, Amerikan Kimya Derneği’nin ACS Omega dergisinde yayımlanırken, ekipte Prof. Dr. Zehra Durmuş ve Gebze Teknik Üniversitesi'nden Gizem Kugu gibi farklı üniversitelerden bilim insanları da yer aldı.
Bu çığır açan çalışma, prostat kanseri tedavisine yönelik umut verici gelişmeleri gözler önüne seriyor ve gelecekteki araştırmaların temellerini atıyor.
DOÇ. DR. ZİHNİ ONUR ÇALIŞKANER