Sosyal medyada 15 yaş altı yasağı yarın başlıyor
Türkiye'de çocukların dijital güvenliğini artırmak ve internet ortamındaki olası risklerden korumak amacıyla hazırlanan kapsamlı düzenleme 1 Kasım itibarıyla resmen yürürlüğe giriyor. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik gereğince, sosyal medya platformları bundan böyle 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek ve yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden üretilecek dijital belirteçlerle (token) sağlanacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Siber Güvenlik Başkanlığı iş birliğinde hayata geçirilen bu yeni mevzuat, sosyal ağ sağlayıcılarına çocukların hesap açma taleplerini reddetme ve mevcut hesapları denetleyerek kapatma yükümlülüğü getiriyor.
Yaş Doğrulaması e-Devlet Üzerinden Token Sistemiyle Yapılacak
Yeni üye kayıtlarında ve mevcut hesap denetimlerinde devreye giren yaş doğrulama süreci, kullanıcıların hassas kimlik verilerini doğrudan sosyal medya platformlarıyla paylaşmasının önüne geçecek bir model üzerine kuruldu. Bu sistem kapsamında kullanıcılar e-Devlet kapısına giriş yaparak Siber Güvenlik Başkanlığının dijital hizmeti aracılığıyla tek kullanımlık bir belirteç oluşturacak ve bunu ilgili platforma iletecek. Platforma iletilen bu kod herhangi bir kişisel veri içermeyecek; yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını ya da 18 yaş sınırında olup olmadığını doğrulayacak. Yürürlükteki mevcut hesaplar için ise 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süreci tanınmış olup, bu tarihe kadar yaşını doğrulamayan veya 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen tüm hesaplar kalıcı olarak kapatılacak.
15-18 Yaş Grubuna Yönelik Ayrıştırılmış ve Kısıtlı Hizmet Modeli
On beş yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına girmemiş genç kullanıcılar için platformlarda kişiselleştirilmiş ve güvenli bir dijital alan yaratan "ayrıştırılmış kısıtlı hizmet" dönemi başlıyor. Bu yaş grubundaki gençlerin açacağı tüm hesaplar varsayılan olarak gizli profil statüsünde olacak ve takipçi listeleri diğer kullanıcılar tarafından görülemeyecek. Gençlerin dijital istismara ve zorbalığa uğramasını engellemek amacıyla hesaplardan canlı yayın açılması tamamen yasaklanırken, ekran görüntüsü ve ekran kaydı alınmasını kısıtlayıcı teknolojik önlemler devreye alınacak. Ayrıca ekran bağımlılığını körükleyen algoritmik sonsuz kaydırma özelliği bu hesaplar için kapatılacak ve davranışsal verilere dayalı kişiselleştirilmiş reklam gösterimine izin verilmeyecek.
Mesajlaşma Güvenliği ve Platformların Yasal Sorumlulukları
Yeni düzenleme ile birlikte genç kullanıcıların iletişim alanları da sıkı kurallara bağlanarak güvence altına alınıyor. Buna göre 15-18 yaş arasındaki kullanıcılar yalnızca karşılıklı olarak takipleştikleri hesaplardan doğrudan mesaj alabilecek ve mesajlarda "görüldü" bilgisi kapatılacak. Düzenlemenin tüm sorumluluğu doğrudan sosyal ağ sağlayıcılarına yüklenmiş olup, kurallara uymayan, 15 yaş altı çocuklara hesap açan veya gençlere yönelik kısıtlamaları ihlal eden platformlara küresel cirolarının yüzde 3'üne varan ağır idari para cezaları kesilebilecek. Ebeveynler ya da çocuklar için herhangi bir idari yaptırım öngörülmezken, yetkililer aileleri e-Devlet şifrelerini çocuklarıyla paylaşmamaları konusunda dikkatli olmaya çağırıyor.