Şi Cinping Beyaz Saray'da konuştu: Çin-ABD ilişkilerini istikrarlı bir rotada ilerletmeye hazırım

Trump ve Şi Cinping Beyaz Saray'da görüştü

ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında ABD'ye 3 günlük ziyarette bulunan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i Beyaz Saray'da ağırladı. İki lider, Washington'daki görüşmede Çin-ABD ilişkilerinin yanı sıra ticaret, yapay zeka, güvenlik, Tayvan ve bölgesel gelişmeleri ele aldı.

Kürsüde ilk konuşmayı yapan Trump, Çin heyetini Beyaz Saray'da ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, mayıs ayında Çin'e gerçekleştirdiği ziyaret sırasında gördüğü misafirperverliğe teşekkür etti.

Trump, 2016'daki ilk başkanlık seçiminden bu yana Şi ile karşılıklı saygı ve iki ülke halklarının çıkarları temelinde güçlü bir ilişki geliştirdiklerini belirterek, iki ülke arasındaki temasların önemine vurgu yaptı.

Trump, "2016’daki ilk seçimimden bu yana Başkan Xi ve ben, karşılıklı saygı ve halklarımızın hayati çıkarları temelinde gerçek anlamda büyük bir dostluk geliştirdik" dedi.

ABD Başkanı, Şi'yi Washington'da ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti de dile getirerek, "Melania ve ben, Amerika’ya 2. kez resmi ziyaret gerçekleştiren ilk Çinli lider olan Devlet Başkanı Şi'yi Washington’da ağırlamaktan onur duyuyoruz" ifadelerini kullandı.

Trump, Çin ile ABD'nin ortak çalışma imkanlarına ilişkin ise "Devlet Başkanı Şi ve ben, ülkelerimiz için daha iyi bir gelecek inşa etmek üzere birlikte çalışmaya devam edeceğiz" diye konuştu.

Trump: Daha dengeli bir ticari ilişki için çalışıyoruz

İki ülke arasındaki ticari ilişkilere değinen Trump, Çin ile ABD arasında önemli ilerlemeler sağlandığını söyledi.

Trump, ekiplerin Amerikalı çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşan üreticiler için yeni pazar imkanları oluşturulması da dahil olmak üzere daha dengeli bir ticari ilişki geliştirmek için çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

Perşembe günü yapılması planlanan ana toplantı öncesinde ABD ve Çin, ticaret alanında yaşanabilecek yeni bir gerilimi şimdilik önlemiş durumda. Yaklaşık 11 aydır yürürlükte olan ticaret ateşkesinin kasım ayında sona ermesi beklenirken, taraflar sürenin 10 Ocak'a kadar uzatılması konusunda anlaşmaya vardı.

Bu adımın, iki ülkenin müzakere ekiplerine daha kapsamlı bir ticaret anlaşması üzerinde çalışmaları için ek süre sağladığı belirtildi.

Trump, görüşmede güvenlik, teknoloji ve yapay zeka gibi konuların da ele alınacağını belirterek, bugün alınacak kararların gelecek yıllarda barış ve refahın desteklenmesine katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Şi: Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisini istikrarlı bir rotada ilerletmeliyiz

Şi Cinping, ABD'yi ziyaret etmekten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Çin halkı adına ABD halkına selamlarını iletti ve ABD'nin bağımsızlığının 250. yıl dönümünü kutladı.

Ziyaretin amacının iki ülke arasındaki dostluğu sürdürmek, işbirliğini genişletmek ve her iki halkın refahını artırmak olduğunu belirten Şi, Çin ve ABD'nin insanlığın gelişimine katkı sağlama konusunda tarihi sorumluluk taşıdığını söyledi.

Şi, "Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisini geleceğe doğru istikrarlı bir rotada ilerletmek için sizinle birlikte çalışmaya hazırım. İletişimimizi güçlendirmeliyiz. Çin ve ABD, ulusal şartlar bakımından farklılık gösteriyor. Ancak samimi, derinlemesine ve sürekli diyalog yoluyla birbirimizi daha iyi anlayabilir, farklılıklarımızı bir kenara bırakıp ortak noktalarımızı geliştirebilir ve karşılıklı güven inşa edebiliriz" ifadelerini kullandı.

Şi ayrıca, kendisi ile Trump arasında kişisel bir yakınlık oluştuğunu belirtti. Çin Devlet Başkanı, "Çin kapılarını sonuna kadar açık tutuyor, yatırım yapmak ve burada iş yapmak isteyen Amerikan şirketlerini memnuniyetle karşılıyor. Çinli şirketlere de ABD’de adil davranılmasını umuyoruz" dedi.

Yapay zeka görüşmenin önemli başlıklarından biri

Yapay zeka konusuna değinen Şi, Çin ve ABD'nin bu alanda dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer aldığını belirtti.

Şi, "Çin ve ABD, yapay zekayı iyilik için geliştirip yönetme kapasitesi ve sorumluluğuna sahip" dedi.

Şi ayrıca, "Çin ve ABD, yapay zeka alanında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor. Yapay zekayı insanlığın yararına geliştirme ve yönetme konusunda hem kapasiteye hem de sorumluluğa sahibiz. Yapay zekanın gelişiminin her zaman insan kontrolünde olmasını ve insanların refahına hizmet etmesini sağlamalıyız" ifadelerini kullandı.

Çin ve ABD'nin barış içinde bir arada yaşaması gerektiğini vurgulayan Şi, iki büyük ülke arasındaki işbirliğinin her iki taraf için de kazanımlar sağlayacağını, çatışmanın ise iki ülkeye de zarar vereceğini söyledi.

Şi, "Rekabetimiz sağlıklı olmalı ve sınırlar içinde tutulmalıdır. Bu, bir tarafın kazanıp diğerinin kaybettiği bir mücadele değil, birbirimizi yakalamaya çalıştığımız bir yarış olmalıdır" diye konuştu.

Çin Devlet Başkanı ayrıca, iki ülkenin ordularının düzenli diyaloğu sürdürmesi ve kriz iletişimi ile krizleri önleme mekanizmalarını geliştirmesi gerektiğini vurguladı.

Görüşmelerde İran ve Tayvan da gündemde

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik mücadelesinin liderlerin görüşmelerinde önemli başlıklardan biri olması bekleniyor. Ayrıca Washington ile Pekin arasında yoğun rekabete sahne olan yapay zeka alanında, artan riskler ve güvenlik konularının da ele alınması öngörülüyor.

Çin'in görüşmeler sırasında Tayvan konusunu da gündeme getirmesi bekleniyor. Trump yönetimi, aralık ayında Tayvan'a yaklaşık 11 milyar dolar değerinde silah satışına onay vermiş ve bu paket ABD'nin Tayvan'a şimdiye kadar yaptığı en büyük silah satışını oluşturmuştu.

Yaklaşık 14 milyar dolar değerindeki ikinci silah paketi ise aylardır bekletiliyor. Trump daha önce söz konusu silah satışlarını Çin ile müzakerelerde "çok iyi bir müzakere kozu" olarak nitelendirmişti.

Şi'den 100 bin ABD'li gence Çin daveti

Şi, gelecek 5 yıl içinde 100 bin ABD vatandaşının eğitim ve öğrenci değişim programları kapsamında Çin'e davet edileceğini açıkladı.

Çin ile ABD arasındaki dostluğa da değinen Şi, iki pandanın Atlanta Hayvanat Bahçesi'ndeki yeni yuvalarında Amerikalılarla buluşacağını belirtti.

Konuşmasının sonunda Şi, "Çin ulusunun büyük yeniden canlanışını gerçekleştirmek ile Amerika’yı yeniden büyük yapmak el ele ilerleyebilir. Halkların beklentilerine cevap verelim, tarihi inisiyatifimizi ortaya koyalım, iki halk arasındaki dostluk davasını ilerletmeye devam edelim ve birlikte daha iyi bir dünya inşa etmek için çalışalım" dedi.

Şi onuruna Beyaz Saray'da devlet yemeği

Trump, ikili görüşmelerin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping onuruna Beyaz Saray'da devlet yemeği verecek.

Yemeğe, ABD ve Çin pazarlarında faaliyet gösteren teknoloji şirketlerinin yöneticilerinin de katılması bekleniyor. Apple CEO'su Tim Cook, Nvidia CEO'su Jensen Huang ve OpenAI CEO'su Sam Altman'ın davette yer alması beklenen isimler arasında bulunuyor.

Şi'nin Washington ziyareti cuma sabahı iki lider ve eşlerinin Beyaz Saray'da çay içmesinin ardından sona erecek. Başkanlık çiftlerinin daha sonra Ulusal Arşivler'i ziyaret etmesi ve programın tamamlanması planlanıyor.

Ziyaretin sonunda Trump ve Şi'nin ortak basın toplantısı düzenlemesi veya ortak bir bildiri yayımlaması yerine, iki ülkenin kendi kamuoylarına vermek istediği mesajları öne çıkaran ayrı açıklamalar yapması bekleniyor.

Şi'nin Washington ziyareti, 11 yıl aradan sonra başkent Washington'a gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor. Ayrıca Şi'nin, ABD'ye ikinci resmi ziyaretini gerçekleştiren ilk Çin Devlet Başkanı olduğu belirtildi.

Mahkeme kararına rağmen bazı muhabirler Beyaz Saray'a alınmadı

Öte yandan ABD'de Trump yönetiminin CNN, MS NOW ve Politico muhabirlerinin Beyaz Saray'a erişimini engellemesine ilişkin davada mahkeme, gazetecilerin giriş kartlarının iade edilmesine karar verdi.

Ancak mahkemenin kararının ardından üç medya kuruluşunun bazı muhabirlerinin Beyaz Saray'a girişine izin verilmedi. MS NOW muhabirlerinden birinin ise Beyaz Saray'ın dışından yayın yaptığı görüldü.