Kütahya'nın son rebap ustası Ahmet Bitirim: Geleneksel melodileri yaşatıyor
Kütahya'da Kültür ve Turizm Bakanlığı rebap sanatçısı Ahmet Bitirim, yaklaşık 60 yıldır Orta Asya kökenli Türk sazı rebabın yapımını ve icrasını sürdürüyor. Geleneksel yöntemler ve doğal malzemelerle ürettiği sazlarla, Türk müziğinde önemli bir yere sahip olan rebabın yaşaması için büyük çaba harcıyor.
Geleneksel rebab yapımında ustalık
69 yaşındaki Ahmet Bitirim, Kütahya'da rebap yapımını sürdüren tek kişi olma özelliği taşıdığını belirtirken, gençlerin bu müziğe olan ilgisinden ümitli olduğunu vurguladı. Ayrıca, rebabın tarihine de değinerek, bu sazın birçok farklı coğrafyada kullanıldığını ve çeşitli müzik kültürlerini etkilediğini söyledi. Ahmet Bitirim, rebabın tarihinin oldukça eskiye dayandığını ifade ederek, tarihsel kaynaklara göre Hazreti Süleyman tarafından keşfedildiğine dair menkıbeler bulunduğunu aktardı.
Özel malzemelerle zenginleştirilen ses
Rebabın gövdesinin büyük ölçüde Hindistan cevizi kabuğu'ndan yapıldığını anlatan Bitirim, ön kısmında genelde Hazar Denizi'nde yaşayan bir balığın derisi kullanıldığını ifade etti. Bu derinin ses kalitesi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. “Sazın telleri ve yayımız at kılından yapılıyor,” diyerek, rebabın benzersiz sesinin bu özel malzemelerle elde edildiğini belirtti.
Ayrıca, rebabın yaklaşık 40 santimetre uzunluğunda, 20-25 tel içeren bir saz olduğunu ve tel yapımında at kılının kullanıldığını ifade eden Bitirim, tellerin ve yayının birbirine uyum sağlaması için çam reçinesi ile desteklendiğini açıkladı.
Kültürel bir mirası yaşatmak
Ahmet Bitirim, rebab yapımında modern malzemelerden uzak durarak, mümkün olduğunca geleneksel yöntemleri tercih ettiğini belirtti. “Mümkün olduğunca doğal halinde bırakıyoruz,” diyerek, sazların yapımında endüstriyel malzeme kullanılmamasının önemini vurguladı. Bu yaklaşım, rebabın sadece bir müzik aleti değil, aynı zamanda geleneksel el işçiliğinin de önemli bir örneği olduğunu gösteriyor.
Kütahya’da rebabın yeniden canlanmasında merhum sanatçı Ahmet Yakupoğlu’nun büyük katkılarının olduğunu aktaran Bitirim, Yakupoğlu’nun kendisine de rebabı tanıttığını belirtti. “1967'den beri rebap yapıyorum,” diyerek bu sanatın kendisi için sadece bir meslek değil, aynı zamanda kültürel mirasın yaşatılması anlamına geldiğini ifade etti.
Gençlerin ilgisinin rebabın geleceği için kritik olduğunu belirten Ahmet Bitirim, “Ben gençlerden daha çok umutluyum,” diyerek, bu geleneğin devam etmesi için gençlerin öğrenmesi gerektiğini vurguladı. Kütahya'da kendisiyle birlikte rebapla ilgilenen birkaç kişi olmasına rağmen, sazın yapımını sadece kendisinin gerçekleştirdiği için bu geleneği yaşatma çabaları devam edecek.
KÜTAHYA'DA KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI REBAP SANATÇISI AHMET BİTİRİM, YAKLAŞIK 60 YILDIR ORTA ASYA KÖKENLİ TÜRK SAZI REBABIN YAPIMINI VE İCRASINI SÜRDÜRÜYOR.