İzlanda’da AB kapısı sandıkta kapandı: Üyelik müzakerelerine ret
İzlanda’da hükümetin Avrupa Birliği üyelik müzakerelerini yeniden başlatma planı halkın onayından geçmedi.
Referandumda oyların yüzde 52,5’i “Hayır”, yüzde 47,5’i ise “Evet” yönünde kullanıldı. Böylece ülkenin AB ile üyelik müzakerelerine yeniden dönmesinin önü sandıkta kapanmış oldu.
Yaklaşık 270 bin kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede sayımın büyük bölümünün tamamlanmasıyla birlikte “Evet” cephesinin sonuca ulaşma ihtimali de ortadan kalktı.
Başkentte destek, kırsalda güçlü ret
Referandum sonuçlarında İzlanda’nın başkenti Reykjavik ile kırsal ve kıyı bölgeleri arasındaki siyasi tercih farkı dikkat çekti.
Reykjavik'in kuzeyinde AB müzakerelerinin yeniden başlamasına destek yüzde 57,5'e, güneyinde ise yüzde 54,5'e ulaştı. Ancak tarım ve balıkçılığın öne çıktığı bölgelerde seçmenlerin tercihi ağırlıklı olarak “Hayır” oldu. Güney bölgesinde ret oranı yüzde 60,5 olurken, Kuzeydoğu’da yüzde 61,2, Kuzeybatı’da ise yüzde 62,9’a çıktı.
Özellikle balıkçılık, tarım ve doğal kaynaklar üzerindeki ulusal kontrolün korunmasına yönelik endişelerin, kırsal kesimdeki tercihlerin şekillenmesinde etkili olduğu belirtildi.
Başbakan Frostadóttir: AB dosyası kapanıyor
Sonuçların kesinleşmesinin ardından Başbakan Kristrún Frostadóttir, referandumun toplumda yeni bir bölünmeye yol açmaması gerektiği mesajını verdi.
Frostadóttir, özellikle kırsal bölgelerde yaşayanların balıkçılık, tarım ve doğal kaynakların korunmasına ilişkin kaygılarının sandığa yansıdığını ifade etti.
Başbakan ayrıca, ortaya çıkan sonuç doğrultusunda kendi hükümetleri döneminde Avrupa Birliği'ne katılım sürecinin yeniden gündeme getirilmeyeceğini açıkladı.
Referandum sürecinde yaşanan siyasi gerilime de değinen Frostadóttir, Dışişleri Bakanı Gunnarsdóttir’e yönelik tehditlerin güvenlik koşullarını değiştirdiğini ancak toplumun genel olarak sağduyusunu koruduğunu belirtti.
Anketler sonuçları öngöremedi
Referandum öncesinde yapılan kamuoyu araştırmaları da dikkat çekici biçimde sandık sonucundan farklı bir tablo ortaya koydu.
Son anketlerde müzakerelerin yeniden başlatılmasını destekleyenlerin oranının yüzde 51,3 seviyesinde olduğu tahmin ediliyordu. Ancak sandıkta bunun tam tersi bir sonuç ortaya çıktı.
İzlanda’nın AB üyelik serüveni 2009’da başlamış, müzakereler 2013’te AB karşıtı bir hükümetin iktidara gelmesinin ardından askıya alınmıştı. Süreç, 2024’te Sosyal Demokrat İttifakı liderliğinde kurulan hükümet tarafından yeniden tartışmaya açılmıştı.
İkinci referandum ihtimali de ortadan kalktı
Referandumdan “Evet” çıkması halinde üyelik müzakerelerinin yeniden başlaması ve müzakerelerin sonucuna göre İzlanda halkının nihai üyelik konusunda ikinci kez sandığa gitmesi planlanıyordu.