İsrail'in E1 yerleşim planına 7 ülkeden ortak itiraz

İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç, İsrail hükümetinin işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria arasındaki bağlantıyı koparmayı amaçlayan E1 yasa dışı yerleşim projesi kapsamında 1234 yeni konut için ihale ilanı yayımlamasına tepki gösterdi.

7 ülkenin liderleri tarafından yapılan ortak yazılı açıklamada, İsrail hükümetinin E1 yerleşim projesine ilişkin inşaat ihalelerini yayımlama kararının "kabul edilemez" olduğu belirtildi. Uluslararası toplumun söz konusu yerleşim genişlemesine uzun süredir karşı çıktığı ve endişelerini hem özel görüşmelerde hem de kamuoyu önünde dile getirdiği ifade edildi.

Açıklamada, E1 projesinin Batı Şeria'yı bölerek Filistin topraklarının bölgesel bütünlüğüne zarar vereceği ve iki devletli çözüm ihtimalini zayıflatacağı vurgulandı. Uluslararası hukukun Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinin yasa dışı olduğu konusunda açık olduğu belirtilirken, bu tutumun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından da yeniden teyit edildiği kaydedildi.

İsrail'in yeni yerleşim kararının, Batı Şeria'da sivillere yönelik yerleşimci şiddetinin benzeri görülmemiş seviyelere ulaştığı ve Filistin ekonomisine ciddi kısıtlamaların uygulandığı bir dönemde alınmasının endişeyi daha da artırdığı belirtildi.

7 ülke, İsrail hükümetine E1 projesine ilişkin planları derhal geri çekmesi ve Batı Şeria'daki yerleşim genişlemesine son vermesi çağrısında bulundu. Açıklamada, bu tür adımların tarafları barıştan uzaklaştıracağı ve İsrail'in uluslararası konumunu daha da zayıflatacağı ifade edildi.

Ayrıca şirketlere de çağrı yapan ülkeler, firmaların söz konusu inşaat ihalelerine teklif vermeyi değerlendirmemesi gerektiğini belirtti. Şirketlerin, uluslararası hukukun ciddi ihlallerine dahil olma ihtimali nedeniyle karşılaşabilecekleri hukuki ve itibarla ilgili sonuçların farkında olması gerektiği vurgulandı.

Açıklamaya imza atan ülkeler, iki devletli çözüm temelinde kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa bağlılıklarını da yineledi.

E1 projesi Batı Şeria'yı bölmeyi hedefliyor

Tarihsel olarak Doğu Kudüs'ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı'nın Batı Şeria tarafında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye'nin yakınında bulunan Maale Adumim Yahudi yerleşim birimini Batı Kudüs'e bağlamak amacıyla E1 Projesi başlatılmıştı.

Proje kapsamında bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa edilmesi planlanırken, bunun için 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağına el konuldu.

İsrail yönetimi, Filistin Devleti'nin kurulmasını engelleyeceği gerekçesiyle eleştirilen E1 Projesi'ni önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle uzun süre askıya aldı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria'yı fiilen ikiye bölmesi beklenen E1 Projesi'ni Eylül 2025'te onayladı.

İsrail, proje aracılığıyla işgal altında tuttuğu Doğu Kudüs ile Batı Şeria'daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı kesmeyi hedefliyor.

İsrail hükümeti, E1 Yahudi yerleşim projesine ilişkin daha önce verdiği taahhüdün aksine, itirazda bulunan taraflara önceden bildirimde bulunmadan 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımladı.