İran'dan ABD'ye sert mesaj: Saldırıya da diplomasiye de hazırız

ABD ile İran arasında devam eden gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler uluslararası gündemdeki yerini korurken Tahran yönetiminden yeni açıklamalar geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Irak'ın başkenti Bağdat'ta düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Dışişleri Bakanları Konseyinin 52. Toplantısı kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Washington'dan gelen askeri tehditlere karşı ülkesinin savunma kapasitesini artırdığını belirten Arakçi, İran'ın hem olası bir saldırıya karşılık vermeye hem de diplomatik müzakereleri sürdürmeye hazır olduğunu ifade etti.

Arakçi: Tehditler karşısında boyun eğmeyeceğiz

İran'ın önceki çatışmalardan önemli deneyimler elde ettiğini savunan Arakçi, ülkesinin savunma hazırlıklarının geçmiş dönemlere kıyasla daha ileri seviyede olduğunu söyledi. ABD'den gelen tehditlerin Tahran'ın tutumunu değiştirmeyeceğini vurgulayan İranlı Bakan, yeni bir askeri operasyon ihtimaline karşı gerekli hazırlıkların yapıldığını belirtti.

Arakçi, konuya ilişkin açıklamasında, "Tehditler karşısında boyun eğmeyeceğiz. Kendimizi savunma hazırlığımız önceki savaşlardan daha yüksek. Değerli tecrübeler elde ettik ve tamamen kendimizi savunabilecek durumdayız." ifadelerini kullandı.

İran'ın askeri seçeneklere karşı hazırlıklı olduğunu ancak diplomatik çözüm ihtimalini de dışlamadığını belirten Arakçi, Washington yönetiminin tutumunun müzakerelerin geleceği açısından belirleyici olacağını dile getirdi.

İran'ın 7 günlük planı ABD'nin masasında

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden başlamasına yönelik hazırlanan 7 günlük planın ABD tarafına iletildiğini açıkladı. Söz konusu önerinin daha önce New York'ta sunulduğunu hatırlatan Arakçi, planın Bağdat'taki İİT toplantısında da gündeme getirildiğini belirtti.

Washington yönetiminin teklife ilişkin görüşlerini ilettiğini ve bu değerlendirmelerin incelendiğini söyleyen Arakçi, İran'ın önerisinin geçerliliğini koruduğunu ifade etti. ABD'nin diplomatik çözüm konusunda samimi davranmadığını savunan Arakçi, gerekli siyasi iradenin gösterilmesi halinde anlaşmaya ulaşılabileceğini söyledi.

İranlı Bakan, "ABD tarafı 7 günlük plana ilişkin görüşlerini iletti ve bunu inceliyoruz. İran'ın planı hala masanın üzerindedir." diyerek teklifin geri çekilmediğini vurguladı.

Hürmüz Boğazı birkaç gün içinde açılabilir

Küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması da Arakçi'nin açıklamalarının merkezinde yer aldı. İranlı Bakan, ABD'nin gerekli koşulları kabul etmesi durumunda boğazdaki deniz trafiğinin kısa süre içerisinde yeniden başlayabileceğini belirtti.

Arakçi, "Hürmüz Boğazı'nın açılmasının yolu da gayet nettir. Eğer ABD'de Hürmüz Boğazı'nın tekrar açılması noktasında bir irade olursa, birkaç gün içinde koşulların yerine getirilmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın açılacağına inanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, küresel enerji arzı açısından kritik önem taşıyor. Bölgedeki deniz taşımacılığının yeniden normale dönmesi, petrol sevkiyatlarının geleceği bakımından yakından takip ediliyor.

İran'ın teklifinde hangi şartlar bulunuyor?

Eylül ayı sonunda gündeme gelen 7 günlük plan, İran ile ABD arasındaki çatışmaların durdurulmasını ve bölgedeki ekonomik kısıtlamaların hafifletilmesini amaçlayan çeşitli başlıklar içeriyor. Teklifte öncelikle Hürmüz Boğazı'nda güvenli deniz trafiğinin yeniden sağlanması ve ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması öngörülüyor.

Tahran yönetiminin talepleri arasında petrol yaptırımlarının hafifletilmesi ve yurt dışında dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması da bulunuyor. Basına yansıyan bilgilere göre İran, en az 12 milyar dolarlık dondurulmuş varlığın kullanıma açılmasını istiyor.

Planın en önemli anlaşmazlık noktalarından birini ise İran'ın nükleer programı oluşturuyor. ABD yönetimi nükleer konunun müzakerelerin başlangıcından itibaren ele alınmasını isterken İran, öncelikle Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ekonomik kısıtlamaların kaldırılmasına ilişkin şartların yerine getirilmesi gerektiğini savunuyor.

Teklif ayrıca yalnızca İran ile ABD arasındaki askeri gerilimi değil, Lübnan dahil bölgedeki diğer çatışmaların durdurulmasını da kapsayan daha geniş bir diplomatik çerçeve öngörüyor. Ancak taraflar arasında henüz bütün başlıkları kapsayan bir uzlaşmaya varılmış değil.

İran'ın sunduğu planın uygulanabilmesi için ABD'nin teklifi kabul etmesi ve belirlenen koşulların sağlanması gerekiyor. Arakçi'nin açıklamalarına göre 7 günlük süre, teklifin duyurulmasıyla değil, tarafların anlaşması ve gerekli şartların yerine getirilmesiyle başlayacak.