Gümüşhane’de 70 yaşındaki çömlek ustalarının emeği seramik sanatına ilham oldu
Elif Işık Canlı'nın seramik yolculuğu
Gümüşhane’de 9 yıldır mimarlık mesleğini icra eden Elif Işık Canlı, seramik sanatına yönelerek kentin önemli el sanatı değerlerinden biri olan Dölek köyü çamurunu modern tekniklerle buluşturdu. Unutulmaya yüz tutan asırlık Dölek çömlekçiliğini yaşatmayı amaçlayan Işık Canlı, köyden temin ettiği çamuru atölyesinde işleyerek elektrikli fırında başarılı testler gerçekleştirdi.
Dölek çamurunun yeni çağı
Son 5 yıldır seramik sanatıyla ilgilenen Canlı, İstanbul'da aldığı eğitimlerin ardından kendi seramik atölyesini kurdu. Dölek köyünden toplanan çamur numuneleri, atölyede su ile yumuşatılarak alçı plakalar üzerinde şekillendirildi. Dayanıklılığı ve fırınlama süreçlerindeki tepkimeleri ölçmek amacıyla özel deneme plakaları hazırlandı. Elektrikli fırında yapılan yüksek ısılı pişirimler sonucunda Dölek çamurunun çatlamadan piştiği ve sır tutma kabiliyetinin yüksek olduğu belirlendi.
Sabır ve ateşle buluşmak
Seramik üretiminin sabır gerektiren uzun bir süreç olduğunu belirten Elif Işık Canlı, bu süreçte edindiği deneyimleri şu sözlerle ifade etti: "Mimarlıkla beraber bir şeyleri tasarlamayı öğrendim ama seramikle uğraşırken sabrı öğreniyorum. Zaman zaman fırından beklenmedik sonuçlar çıkabiliyor ancak sabır ve tekrarlama ile başarı elde ediliyor. Gümüşhane’deki ustaların bilgilerini aktararak bu sanatın yok olmasına engel olmaya çalışıyorum."
Kültürel mirasın korunması
Işık Canlı ayrıca, Gümüşhane’nin tarihi dokusunu yansıtan özel bir pano çalışması hazırladı. Fırınlama aşamasındaki risklere dikkat çeken sanatçı, tarihi kompozisyonu seramik panoya aktarmakta zorluklar yaşadığını ancak hiçbir zaman pes etmediğini dile getirdi.
70 yaşındaki çömlek ustaları
Dölek köyünde geleneksel yöntemlerle güveç üretimi yapan 70 yaşındaki Şengül Saraç, bu zanaatı kayınvalidesinden öğrendiğini belirtti. Saraç, günlük üretim sürecini ve çamurun hazırlanışındaki zahmeti şu sözlerle aktardı: "Günde 15 ya da 20 tane güveç yapabiliyorum. Çamuru hazırlamak için iki ayağımızla çiğniyoruz."
Ustaların mirası
Bir diğer çömlek ustası Pembe Bilgili ise 30 yıldır ürettiği güveçlerin çamurunu nasıl hazırladığını anlatırken, bu geleneği sürdürmenin önemini vurguladı: "Çamuru dağlardan alarak hazırlıyoruz. Geçmişte hayvanlarla taşıdığımız bu çamuru şimdi araçlarla getiriyoruz."
GÜMÜŞHANE'DE 9 YILDIR MİMARLIK MESLEĞİNİ İCRA EDERKEN SERAMİK SANATINA YÖNELEN ELİF IŞIK CANLI, KENTİN EN ÖNEMLİ EL SANATI DEĞERLERİNDEN BİRİ OLAN DÖLEK KÖYÜ ÇAMURUNU MODERN SERAMİK TEKNİKLERİYLE BULUŞTURDU.