Göbeklitepe'deki figürler, insanlığın ilk mimari çizimini temsil ediyor
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi (ALKÜ) Yüksek İç Mimar ve Öğr. Gör. Bora Uluurgun, Göbeklitepe’de yer alan dikilitaşlardaki çanta figürünün insanlığın ilk mimari çizimi olduğuna dikkat çekti. Bugüne dek çanta, kova veya sepet olarak yorumlanan bu sembollerin, insanlık tarihinin en eski mimari kavramlarını yansıttığını öne sürdü.
Çantadan daha fazlası
Uluurgun, bu motiflerin taşınabilir günlük eşyalar değil, Göbeklitepe’deki ritüel alanlarını temsil ettiğini belirterek, sembollerin içindeki detayların bir yapının mimari özelliklerini içerdiğini ifade etti. "Bu figürler Neolitik dönemin mimari mühendislik bilgisini yansıtıyor. Semboller, gerçek bir yapının girişini belirtmektedir,” dedi.
Mimarinin kozmik anlayışı
Bora Uluurgun, sembollerin sadece fiziksel yapıları tasvir etmediğini, aynı zamanda insanlığın en eski 'Kozmik Kubbe' inancını da taşıdığını belirtti. Göbeklitepe’deki üç çanta sembolünün, yapılar ile evren arasındaki ilişkileri simgeleyen detayları içerdiğini savundu. "Sembolün üst kavisli yapısı, yapının çatı profilini temsil ederken, yan dikmeler çevreleyici sütunları göstermekte,” şeklinde konuştu.
Uluurgun, ayrıca dünya genelindeki mitolojilerde benzer çanta figürlerine rastlandığını, bu durumun sembollerin evrenselliğini ortaya koyduğunu dile getirdi. Özellikle Asur ve Sümer mitolojilerindeki çanta sembollerinin, ritüel anlamda önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı. Bu durumun Göbeklitepe sembollerinin tarihi akış içerisindeki anlamını daha da derinleştirdiğini ifade etti.
Uluurgun'un çalışmaları, Göbeklitepe’nin sadece tarihi bir mekan olmanın ötesinde, insanlığın en eski mimari ve kozmik anlayışlarını şekillendiren önemli bir merkez olduğunu ortaya koyuyor.
GÖBEKLİTEPE İLGİLİ AKADEMİK ÇALIŞMA YÜRÜTEN ALANYA ALAADDİN KEYKUBAT ÜNİVERSİTESİ YÜKSEK İÇ MİMAR VE ÖĞR. GÖR. BORA ULUURGUN, GÖBEKLİTEPE’DE YER ALAN DİKİLİTAŞLARDAKİ ÇANTA FİGÜRÜNÜN ASLINDA ÇANTA OLMADIĞINI, FİGÜRÜN İNSANLIĞIN İLK MİMARİ ÇİZİMİ OLDUĞUNU KAYDETTİ.