Erzurum'da esir sancaklarının iadesi talebi yeniden gündemde

Erzurum’un Rus işgallerine uğradığı yıllarda şehirden götürülen muhtelif sayıda esir sancakların iadesi talebi yeniden gündeme geldi. Dışişleri ve İçişleri Bakanlığı’nın girişimleri Erzurum’da bir kez daha heyecan uyandırdı.

Rusların 1829, 1878 ve 1916 yıllarında Erzurum’u işgali sırasında kentten götürülen birçok esir sancak ve tarihi eserlerin Rusya’daki farklı müzelerde bulunduğu biliniyor. Yazılı kaynaklara göre, Erzurum’da yıllardır bu sancakların geri getirilmesi için sesler yükseliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 2023 yılında Erzurum’a yaptığı ziyarette, tarihi Osmanlı sancaklarının Türkiye’ye iade edilmesi için Rusya nezdinde diplomatik girişimlerde bulunulacağı konusunda bilgi vermişti. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de, sancakların Erzurum’a getirilmesi yönündeki çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Eğilmez, Erzurum’un coğrafi ve stratejik konumunun tarih boyunca birçok devletin ilgisini çektiğini belirterek, "Bu şehir, tarihin her döneminde siyasi, askeri ve ticarî açıdan önemli bir konuma sahip olmuştur. Ruslar, 87 yıl içerisinde Erzurum’u üç kez işgal etmiştir. 1829 yılında Erzurum’a hazırlıklı gelen Rus ordusu, çok sayıda arkeolog ve tarihçi ile birlikte şehri yağmalamış, bu dönemde birçok tarihi eser kaybolmuştur." dedi.

Eğilmez, Çifte Minareler ve Üç Kümbetler gibi tarihi yapılar arasındaki değerli eşyaların talan edildiğini ifade ederek, "İşgal sırasında, şehrin önemli yapılarından alınan eserler bugün Petersburg’daki Hermitage ve Askeri Topçu Müzeleri’nde sergilenmektedir. Bu olay, Erzurum’un tarihi ve kültürel mirasının kaybı açısından en acı olaylardan biri olarak kaydedilmiştir." şeklinde konuştu.

Türk Dil ve Edebiyatı Derneği (TDED) Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, Erzurum’un Rusya’daki kıymetli eserlerinin geri getirilmesinin milli bir mesele olduğunu vurgulayarak, "Erzurum asırlardır hudut ve harp şehri. Dolayısıyla, eserlerimizin yeniden kazandırılması için gerekli girişimlerin yapılmasını bekliyoruz." dedi.

Erzurum Kalkınma Vakfı (ERVAK) Başkanı Erdal Güzel, şehrin tarihî değerlerinin iadesi konusundaki gelişmelerden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Erzurum’da yaşanan işgaller sırasında birçok değerimiz kayboldu. Bu eserler bizim değerlerimizdir ve yerleri Erzurum’dur." ifadelerini kullandı.

Erzurumlular Rusya'daki "Esir Sancaklarını" istiyor