Erzincan'da geleneksel yöntemlerle 3 bin yıllık tuz üretimi sürüyor
Erzincan’ın Kemah ilçesinde, yaklaşık 3 bin yıllık geleneksel yöntemlerle tuz üretimi devam ediyor. Sera görünümündeki yüzlerce havuza doldurulan tuzlu su, güneş altında buharlaştırılarak kristal tuza dönüştürülüyor.
Kömür köyündeki tarihi tuz ocağı
Kemah ilçesine yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki Kömür köyünde bulunan tuz ocağı, tarihi hakkında bilgi veren kaynaklara göre yaklaşık 460 yıl öncesine dayanıyor. Bölgenin tuz ihtiyacını karşılayan bu ocak, Osmanlı döneminde Ermeniler tarafından işletilmiştir. Uzun yıllar Tuz İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen ocak, daha sonra özelleştirilmiştir.
Tuz üretim süreci
Tesisin genişliği yaklaşık 250 bin metrekare olup, yerin yaklaşık 100 metre derinliğindeki tünellerden çıkarılan tuzlu su, 150’yi bulan havuzlara aktarılır. Güneşin etkisiyle suyun buharlaşmasının ardından havuzlarda kalan kristal tuzlar, işçiler tarafından zahmetli bir süreçle toplanıyor.
Osmanlı döneminin ünlü seyyahı Evliya Çelebi de Seyahatnamesi’nde bu tarihi tuz ocağından övgüyle bahsetmiştir. Yüzyıllardır sürdürülen geleneksel yöntemler, günümüzde modern tesislerin yanında yaşatılmaya devam ediyor.
Havaların ısınmasıyla birlikte üretim süreci hızlanmakta; haziran ayı ortalarında başlayıp eylül ayı ortalarına kadar devam etmektedir. Kemah tuzu, başta Doğu Anadolu Bölgesi olmak üzere, İstanbul, Bursa, Ankara, Erzurum, Trabzon ve İzmir gibi birçok kente gönderilmektedir.
Kemah tuzunun lezzeti ve gıda ürünlerinin raf ömrünü uzatması, özellikle yörede peynir üreticileri ve salamuracılar tarafından tercih edilmesini sağlamaktadır. İşletme sahibi Metin Tanrıkulu, doğal yöntemlerle elde edilen tuzun herhangi bir kimyasal katkı içermediğini belirterek, üretim sürecinin önemine değindi. Tanrıkulu, "Kaynağından suyla erimiş gelen tuz, havuzlara alınarak güneşin sıcaklığı ile buharlaştırılıp tekrar kristalize ediliyor. Bunun için havanın sıcak olması önemli. Buradaki üretim, 3 ay gibi kısa bir sürede Erzincan ve çevresinin tuz ihtiyacını karşılıyor" dedi.
ERZİNCAN’IN KEMAH İLÇESİNDE YAKLAŞIK 3 BİN YILLIK GELENEKSEL YÖNTEMLERLE TUZ ÜRETİMİ YAPILIYOR. SERA GÖRÜNÜMÜNDEKİ YÜZLERCE HAVUZA DOLDURULAN TUZLU SU, GÜNEŞ ALTINDA BUHARLAŞTIRILARAK KRİSTAL TUZA DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR